Huize Zeezicht

KLM-huisjes (2)

2012-03-03T14:12:00.000+01:00

Kijk, de Brenninkmeijertjes, op nummer 755, hebben de Lamborghini van Mariska de la Fuente overgenomen. Ze reed er al nauwelijks meer in. Maar of de Brenninkmeijertjes er nu zoveel in rijden... Heel anders is het met de Van Veurst tot Veurtjes. Ze zijn op de thee bij Jo ten Cate. Voor elke meter die ze bewegen pakken ze hun rode Ferrari. Verder hoor ik dat de Van Dammetjes in scheiding liggen. Zij is bij Coen Lammers ingetrokken en hij is voor het laatst met Sarah Voorslag op Long Island gesignaleerd. Ze moeten nummer 87 verkopen. En die architect op nummer 514 vindt het zeker wel kek om in die oude eend te blijven doortuffen.

En zo hadden we in nog geen week 44 van de 92* huisjes bij elkaar verzameld. Trapgevels, halsgevels, klokgevels, tuitgevels, puntgevels, lijstgevels, alles waar Holland groot mee is geworden, in een notendop bijeen.

Ik doe daar niet geheimzinnig over, over de huizen die ik bezit. Afgelopen woensdag al mocht ik mij de gelukkige eigenaar noemen van de volgende panden**:

1. Restaurant d'Vijff Vlieghen, Spuistraat 294, Amsterdam (2)
2. Oudezijds Voorburgwal 18a-18b, Amsterdam (8)
3. De Gecroonde Raep, Oudezijds Voorburgwal 57, Amsterdam (10)
4. D' Gekroonde Bije-korf, Kamp 10, Amersfoort (13)
5. Houtmark 17, Haarlem (16)
6. Markt 47, Delft (21)
7. Spieringstraat 1-3, Gouda (25)
8. Nieuwe Uitleg 16, Den Haag (26)
9. Het Gulden Tonneke, Wijnhaven 16, Delft (34)
10. Oude Delft 39, Delft (35)
11. Hippolytusbuurt 8, Delft (36)
12. Bank van Lening, Oudezijds Voorburgwal 300, Amsterdam (37)
13. Herengracht 607, Amsterdam (38)
14. Nieuweweg 12, Hindeloopen (39)
15. De Rode Hoed, Keizersgracht 104, Amsterdam (40)
16. Prinsengracht 514, Amsterdam (42)
17. Prinsengracht 516, Amsterdam (43)
18. Hooglandse Kerkgracht 19, Leiden (44)
19. Rozengracht 106, Amsterdam (50)
20. Voorstraat 49, Franeker (51)
21. Herengracht 203, Amsterdam (53)
22. Pakhuis Frankfort, Prinsengracht 773, Amsterdam (54)
23. Zakkendragershuisje, Oude Sluis 19, Schiedam (55)
24. Herengracht 64, Amsterdam (56)
25. Herengracht 101, Amsterdam (58)
26. Herengracht 314, Amsterdam (60)
27. Keizersgracht 439, Amsterdam (61)
28. Keizersgracht 755, Amsterdam (64)
29. Pakhuis De Sparrenboom, Keizersgracht 487, Amsterdam (65)
30. Pakhuis Maarseveen, Keizersgracht 403, Amsterdam (66)
31. Prinsengracht 721, Amsterdam (67)
32. Prinsengracht 969, Amsterdam (68)
33. Keizersgracht 319, Amsterdam (69)
34. Koningsstraat 4, Alkmaar (70)
35. Singel 81, Amsterdam (71)
36. Singel 87, Amsterdam (72)
37. Reguliersgracht 7, Amsterdam (74)
38. Hofweg 9-11, Den Haag (75)
39. Leidsegracht 51, Amsterdam (78)
40. Jenevermuseum, Lange Haven 74-76, Schiedam (79)
41. De Drie Fleschjes, Gravenstraat 18, Amsterdam (80)
42. Goudkantoor, Waagplein 1, Groningen (81)
43. Museum Van Loon, Keizersgracht 672, Amsterdam (83)
44. Antillenhuis, Badhuisweg 175, Den Haag (91)

* Dit veronderstelt dat ik nog net niet op de helft ben. Echter, trekken van de in totaal 92 uitgebrachte huisjes de niet in de werkelijkheid bestaande fantasiehuisjes af, dat zijn er 10, en ook een heel lelijk huisje, nummer 49, dat staat in Coevorden, dan blijven er 81 huisjes over en ben ik al ruim over de helft.
** Achter de adressen staan tussen haakjes de nummers van de corresponderende KLM-huisjes.

KLM-huisjes (1)

2012-02-27T00:01:00.001+01:00

Van links naar rechts de nummers 44, 4, 2 en 24

Zaterdag in Haarlem m'n eerste KLM-huisje gekocht: de nummer 2. En meteen na de lunch nog maar eens terug naar de winkel, voor de nummers 4 en 24. En later, op weer een ander adres, huisje nummer 44 aangeschaft. Want een huisje uit Leiden wilde ik toch ook wel hebben. Volgens de site van onze nationale luchtvaartmaatschappij, waarop je langs de KLM-laan kan wandelen, is het Hooglandse Kerkgracht 19, gebouwd omstreeks 1620. Huisje 24, 'De Kroon', staat op de Mient 31 in Alkmaar. Huisje 2 is restaurant d'Vijff Vlieghen in de Spuistraat 294 in Amsterdam. Het is gebouwd door Jan Janszoon Vijff Vlijghen in 1627. Het jaartal is in de vorm van vier muurankers in de gevel verwerkt, en dat zie je ook op het miniatuurhuisje. Huisje 4 is een fantasiehuisje, want de site meldt: 'Het is mogelijk dat deze replica niet is gebaseerd op een bestaand huis, maar op verschillende bouwelementen van Amsterdamse grachtenpanden.' Dat klopt ook wel, want volgens een andere site, klm-huisjes.nl, staat dit huis op de Keizersgracht 127, maar het geveltje klopt niet met de afbeeldingen van het pand in de werkelijkheid, die ik vind op internet. Wel een dubbele trap voor het huis maar een heel ander dak.

KLM-huisjes. Waar ben ik aan begonnen? Was het de eerste zon op die mooie zaterdag in februari die mij in de verleiding bracht, de blik in de etalage waar net een zonnestraal op een van de huisjes viel, vervolgens de onbewuste gang de winkel in om eens wat van die huisjes in het echt te bekijken én aan te raken – wat waren ze eigenlijk klein van dichtbij –, of was het de vriendelijke verkoopster, iets opzij achter de toonbank, die steeds maar riep: 'Wat zijn ze mooi, hè!' en: 'We hebben er nog veel meer!'
Dom, dom, en nog er eens dom. Eén huisje had toch genoeg geweest, gewoon voor de leuk. Maar er dan nog een kopen, en omdat dat geen gezicht is – alle goeie dingen bestaan immers uit drie –, nog een, en ook nog een vierde, omdat het dan op een echt straatje begint lijken. Eerst maar even wennen aan het idee dat ze nu in mijn huiskamer staan, dat rijtje Delfts blauwe geveltjes.

De huisjes zijn miniaturen van bekende Hollandse panden, meest grachtenpanden uit Amsterdam, maar ook uit andere vaderlandse steden, en pandje 85 staat in Curacao. Ieder jaar op 7 oktober, de oprichtingsdatum van de luchtvaartmaatschappij in 1919, wordt er een nieuw huisje uitgegeven. Mensen die bij de KLM World Business Class vliegen, krijgen zo'n huisje cadeau. Als het schoorsteentje nog is afgesloten met een kurkje en een dotje was, is het huisje gevuld met jenever. Jenever van Lucas Bols. Voorheen Henkes, die in 1986 door Bols werd overgenomen, en daarvoor Simon Rynbende, die in 1970 door Henkes was overgenomen. Op de huisjes die door de jaren heen verschenen zijn, vanaf 1952, kun je de overnames mooi volgen. De huisjes zelf zijn tot 1964 gemaakt door Plateelbakkerij Zuid Holland, daarna tot 1995 door de Koninklijke Goedewagen, tot 1984 in Gouda en daarna in Nieuw Buinen, in Drente. Delfts blauw uit Drente! Vanaf 1995 komt het aardewerk van nog verder weg uit het oosten, uit Hongkong. Door wie ze daar gemaakt worden, weet ik niet, maar Delfts blauw zijn ze nog wel. Dat is misschien ook wat ze zo leuk maakt – want daar ben ik nog niet uit –, de huisjes zijn wit en hebben blauwe raampjes en deurtjes en het dak is donkerblauw. Dat is natuurlijk niet de werkelijkheid, maar toch ook weer wel, misschien omdat de vorm van de huisjes je zo bekend voorkomt, maar meer nog omdat er zoveel Delfts blauwe spulletjes bestaan die volgens hetzelfde blauwwitte stramien gemaakt zijn. Je zal niet gauw een blauw huisje met witte raampjes en een wit dak tegenkomen.

Het geeft wel status, vier van die KLM-huisjes in je raamkozijn. Alsof je vier keer World Business Class gevlogen hebt. Een keer zat ik naast Jan des Bouvrie. Ik herkende hem toevallig aan zijn bril. En de laatste keer terug uit Parijs was het de actrice Audrey Tautou die voor me zat, bekend van de films Amelie en De Da Vinci Code. Allemaal kregen we weer zo'n huisje. Als je veel vliegt in de World Business Class, krijg je die huisjes dubbel of heb je er op een gegeven moment heel veel dezelfde, omdat de KLM er maar één per jaar uitgeeft (in de beginjaren moeten het er meer geweest zijn). Dan breng je ze naar een tweedehandszaak of souvenirwinkel, om er andere, minder gefortuneerde landgenoten gelukkig mee te maken.

Veel nieuws over de huisjes is ook te vinden op miniatuurhuisjes.nl.

Muizenhuis

2012-02-18T20:27:00.002+01:00

Vandaag stonden we voor het Muizenhuis, om te zien hoe Sam en Julia wonen. Maar wat jammer nou, in geen van de honderd-en-nog-wat kamertjes waren ze te vinden.

Het Muizenhuis heeft een permanente plek gekregen in de Openbare Bibliotheek van Amsterdam (de OBA). Het huis is gemaakt door Karina Schaapman. Ze schreef er een boek over. De foto's in het boek zijn van Ton Brouwer.

Voorlezen

2012-02-15T20:54:00.001+01:00

Mijn nichtje Iris deed vandaag mee aan de lokale voorronde van de Nationale Voorleeswedstrijd 2012 Leiden en Leiderdorp. Ze was de beste van haar school en nu moesten de scholen tegen elkaar. Er waren negen kinderen, van zeven Leidse en twee Leiderdorpse scholen.

Kinderboekenschrijfster Selma Noort vond dat Iris de goede intonatie bij het voorlezen had, heel natuurlijk, en dat ze de stemmen van de brommerige generaal en zijn bemoeizieke vrouw in Toen mijn vader een struik werd (van Joke van Leeuwen) helemaal goed deed. In een boek dat ze in de pauze voor Iris signeerde, schreef Selma alvast dat ze heel mooi kon voorlezen. Ja, als Selma het alleen voor het zeggen had gehad, had Iris wel gewonnen. Maar helaas, er waren nog twee andere juryleden. En dus won Lidewij. Maar wij, de familie, haar vriendinnen en de schooljuf, en vast ook nog wel wat andere mensen in het zaaltje van de bibliotheek in Leiderdorp, vonden Iris gewoon de beste.

Maar wat nou nog jammerder is, is dat de volgende ronde, de kwartfinale, in de Katwijkse bibliotheek zal plaatsvinden. Daar had Iris als Leids kind van Katwijkse ouders natuurlijk helemaal de show gestolen, door haar dubbel ontwikkelde taalgevoel.

West Highland Way (1) – Puist

2012-02-14T00:26:00.001+01:00

Na het gebruikelijke begin van een langeafstandspad, een parkje met poep, want hier worden de honden van de plaats waarvandaan je start nog uitgelaten (vergelijk het met de Rijnmond aan het begin van de Katwijkse Noordduinen of het gebied bij de Soefitempel waar de Zuidduinen beginnen), was daar het lowland, de entree tot de Highlands: mooi weidegebied met beekjes en bossages. Lekker om er weer een beetje in te komen met je nieuwe wandelschoenen. Goed ook, vanwege de standaard-drie-dagen-spierpijn, maar daarna... alleen-nog-maar-genieten-van-de-buitenlucht! Bagage achtergelaten voor het busje dat het naar de volgende halteplaats zou brengen. Dat was nog eens wandelen. Geen tien kilo bagage meer op je rug. Die tijd hadden we gehad. Alleen een dagrugzakje, met wat broodjes en water en een regenpak. Wat we ook nog hadden kunnen laten meevervoeren door het busje. Want het was een uitbundige zonneschijn, die eerste dag.

Vliegen naar Edinburgh, onze thuisstad, treinen naar Glasgow en vervolgens Milngavie (uitspraak: 'mullguy'), het begin van de 97 mijl (156 kilometer) lange tocht. Een nietszeggend plaatsje, dat Milngavie, maar wereldberoemd, alleen omdat het het begin is van de West Highland Way. Bij Japanners, Amerikanen, Australiërs, zijn we ook tegenkomen, Duitsers, Britten, Belgen, Nederlanders, Denen, zijn we ook nog tegengekomen, Fransen en tal van andere landsbewoners. Iedereen blijft er wel een nachtje, in Milngavie, om de volgende dag fris en uitgerust aan de tocht te kunnen beginnen. Helemaal officieel, want er staat een miniobelisk bij het beginpunt, waarbij iedereen zich laat fotograferen, in een verder kale straat, waar je normaal niets te zoeken zou hebben.

En er is meer, want deze tocht heeft aan het begin ook een 'deur', een poort waar je doorheen moet, een boog om onderdoor te gaan. Op de foto recht achter de obelisk, links van de man met de blauwe sweater. En dan krijg je dus eerst die hondenuitlaatstrook, begin van bijna elk langeafstandspad. Maar het wordt al gauw mooi.

Met verderop tussen de heuvels een groepje huizen in de nevel, als op een kerstkaart, maar dan zonder sneeuw.

En dan, als we dat lange rechte stuk langs een meer en wat keetachtige houten huizen achter de rug hebben, een groepje runderen onder een boom in een dieper gelegen weiland gezien hebben (toch geen Nederland, want daar zijn de weilanden strakgetrokken zoals je met z'n tweeën de lakens opvouwt), even naar links moeten, over een weg, en dan weer naar rechts, over een veerooster en een hek, de vlakte van het lowland in, is daar opeens die puist. Zoals je een berg zand op strand kan scheppen, zo hoog mogelijk, om de opkomende vloed te trotseren. Een hoge, losse berg, niet verbonden met het gebergte in de verte. Ergens in een verre ijstijd naar voren geschoven. Bomen erop gezet. Klaar!

De eerste berg die zich aandient, een heuvel eigenlijk nog maar, die je begroet, als een wachtpost voor de Highlands.

Koud

2012-02-07T00:30:00.000+01:00

De schoorstenen van Edinburgh. Het zal daar ook koud zijn nu.

Hé!

2012-02-03T20:38:00.000+01:00

Hé, dat lag er net niet!

Bennets Bar (2)

2012-01-29T10:39:00.000+01:00

Ook aan de buitenkant is Bennets Bar de moeite van het bekijken waard, met de bar, het cafégedeelte, aan Leven Street...

...en de Green Room, waar je wat rustiger kan eten, om de hoek, in Valleyfield Street.

Het leven kan soms zo mooi en overzichtelijk zijn.

Je kan ook binnendoor natuurlijk, door het gangetje rechts van de haard (zie Bennets Bar (1)), van de bar naar de Green Room en omgekeerd, van de Green Room naar de bar, maar dikke kans dat je dan een van die twee gevels mist.

De grofste korrel

2012-01-27T10:00:00.000+01:00

Toen er nog rolletjes waren die je moest ontwikkelen en je foto's nog moest afdrukken om het resultaat te zien en je zonder te fotoshoppen voor de afwisseling eens een keer de grofste korrel* wilde hebben. Dat deed je met een rolletje TRI-X Pan 400 van Kodak. Een rolletje met een lichtgevoeligheid dus van 400 ASA, waarbij je je camera dan op 640 of 1280 ASA moest zetten, even uit mijn hoofd, en dan vervolgens de film twee keer zo lang in de ontwikkeltank. Dat betekende dan dat er overdreven kort licht in de lens binnenviel, waardoor de grijstinten geen kans kregen, maar misschien had dat extra lang ontwikkelen daar juist wel weer mee te maken. Ik ben niet zo technisch, maar zo kan ik me dat voorstellen. Toen waren dat echt onderwerpen binnen de fotografie.

Het leverde dan dit soort foto's op: eentje van een concert van The Cure in Ahoy in Rotterdam, van 27 november 1985, en eentje van Guusje en Mosje in de tuin bij het zomerhuis, ook ongeveer rond die tijd gemaakt, want de boom is nogal kaal.

Later heet Guusje overigens Guus, maar hier is hij nog klein, en Mosje is altijd Mosje gebleven, de pratende kat. Maar wat een toestand, die takken, zie ik nu pas. Hoe moet Guusje terug?

* Nog niet eens zo lang geleden hadden foto's korrels, zoals ze nu pixels hebben. De pixels van tegenwoordig zeggen eigenlijk alleen iets over hoe groot je de foto kunt opblazen. Een foto kan heel groot worden afgedrukt, maar wordt hij te groot, dan ga je allemaal blokjes zien, opgeblazen pixels. Dan ben je te ver gegaan. De korrels uit het verleden hadden met lichtgevoeligheid en scherpte te maken. Korrels waren er altijd, of je nou een kleine of een grote foto had. Een rolletje van 100 ASA had een fijnere korrel dan een rolletje van 400 ASA, maar was ook minder lichtgevoelig. Daardoor had je een langere sluitertijd nodig, en wilde je zo'n foto scherp krijgen, dan moest je je camera goed stil houden. Een rolletje van 100 ASA gaf hele scherpe foto's bij zonnig weer. Bij een hogere ASA-waarde had je minder licht nodig en kon je dus ook met een kortere sluitertijd werken. De korrels werden grover. 200 ASA gebruikte je bij bewolkt weer en met 400 ASA kon je binnen fotograferen zonder flits. Hoe groot je een foto ook afdrukte, korrels waren er altijd te zien, maar werden nooit blokjes.

Hotel Van der Werff

2012-01-23T10:00:00.000+01:00

Hotel Van der Werff, was dat niet iets met een megalomane politieman die hotelhouder werd en een dam naar Schiermonnikoog wilde aanleggen, om nog meer toeristen naar het eiland te halen, en op de ingelijste plattegronden die hij de doktoren van prins Bernhard stuurde, net herstellende van een ernstig auto-ongeluk in 1937, alvast ook maar een vliegveld intekende, dat helemaal niet bestond, en er ook nooit zou komen? Maar wel, wat een geluk bij een ongeluk, dat auto-ongeluk, want via de zwaargewonde prins waren nu ook zijn doktoren van het bestaan van eiland én hotel op de hoogte. Sake van der Werff, was dat niet de man die zich de openbare weg voor zijn hotel toe-eigende eenvoudigweg door er een bordje EIGEN WEG op te planten, om zijn overbuurman, ook hoteleigenaar, nog wat klanten af te pakken? Van der Werff, hij voerde zijn eigen oorlog, ook op het (militaire) drenkelingenkerkhof Vredenhof.

Nog altijd hangt er in het hotel de sleutel van kamer 10, van die graag geziene gast, van wie in de lounge nog een foto in jachttenue prijkt en die gememoreerd wordt op briefpapier en rekening. En verder is ook de gelagkamer nog steeds dezelfde als toen, met nog immer dezelfde oude karaffen waaruit geschonken wordt. Hotel Van der Werff, je moet er geweest zijn om het te beleven. In een kamer met uitzicht op het wad! En niet alleen met ontbijt, maar halfpension of volpension – je krijgt er nog de ouderwetse Hollandse pot, zoals rode kool met appeltjes en een sudderlapje.

Zo beroemd, dat er zelfs een boekje over verschenen is, bij een heuse uitgever, en nog eentje van naam ook, Thomas Rap, in Amsterdam. Niet zo heel gek. Want in Hotel Van der Werff, met zijn merkwaardige geschiedenis, komen nog altijd veel Amsterdammers. Cultuurminnende Amsterdammers. Amsterdam en Schiermonnikoog, de grote stad en haar verre, kleine eiland.

Meer op hotelvanderwerff.nl.

Kathedraal

2012-01-15T17:12:00.000+01:00

De meeuwen op het strand, boven zee, in het uitspansel dat hemel heet. Ze vliegen weg en strijken weer neer, fladderen alle kanten op en komen toch weer bij elkaar.

Zoals de klanken uit het orgel van de Nieuwe Kerk alle kanten op vliegen en toch weer een worden, in wonderlijke harmonie. Gisteren was er een orgelconcert.

De Nieuwe Kerk aan de Voorstraat, de 'kathedraal van Katwijk aan Zee', bestaat 125 jaar. Wonder van bouwkunst van H.J. Jesse, een ruimte, zo groot, zonder een enkele pilaar. Een uitspansel, bij elkaar gehouden door spanijzers.
De kathedraal, ze staat daar eenzaam en verlaten in de vlakte. Ooit stond ze er in volkomen harmonie met de gebouwen om haar heen: de pastorie, de School met den Bijbel, het latere Mallegat, de kapel, het gasthuis en het weeshuis. Allemaal weggefladderd, omgevallen op de schoolplaat van een dorp.

Alleen binnen in de kerk kun je nog ontsnappen, wegdromen naar hoe het daarbuiten was, hoe het daarbuiten hoorde te zijn. Volslagen harmonie, waar vind je dat nog?

Het petje van Arie Ouwehand

2012-01-07T00:13:00.000+01:00

Die zomer dat ik met mijn neef Wim bij Arie Ouwehand werkte en we tussen de middag bij oma aten omdat dat dichterbij was en dat ze dan kranten op de bank legde waarop we met onze ketelpakken konden gaan zitten. Na het eten een stukje uit de bijbel. Met een geborduurde omslag van grote bloemen in wollen kruissteken, tegen de vlekken.
En dan weer terug naar de Rederijstraat. Het is er allemaal niet meer, maar het petje heb ik nog, uit de visfabriek.

In vreemde krijgsdienst

2011-12-29T00:01:00.001+01:00

Na de klap was daar mijn finest moment! Op de foto met de Master Gunner van de Mills Mount Battery en de zojuist leeggeschoten huls.

Iedere dag om 13.00 uur (1 pm) precies, behalve op zondag en op Goede Vrijdag en Eerste Kerstdag, klinkt vanaf de kantelen van Edinburgh Castle de One o'clock Gun. Terzelfdertijd valt er langs een mast boven op de toren van Nelson Monument op Calton Hill een tevoren opgehesen time ball naar beneden. Vroeger zetten de zeelui op de Firth of Forth bij het waarnemen van knal of bal hun klokken gelijk.

Oorspronkelijk werd er geschoten met een zware 64-ponder. Vandaag de dag wordt gebruik gemaakt van een 105 mm veldkanon. Zie verder edinburghcastle.gov.uk.

Filmpje dat mijn stiefdochter van het gebeuren maakte, met vriendin, kleindochter, schoonzoon en schrijver dezes al sprekende opgevoerd. We schrijven 15 oktober 2011.

Wat ik mis (6) – Garnaaltje pellen

2011-12-27T00:02:00.000+01:00

Eerste Kerstdag. Wat doe je op zo'n dag? Even een garnaaltje pellen. Een kilo wel te verstaan. En terwijl je maar voortgaat, met na een uurtje toch wel wat pijn in rug en schouders, want het is met zo'n berg voor je neus toch wel belangrijk om door te gaan en de garnalen moeten koel blijven en tussendoor iets anders doen met kans op besmetting is uit den boze, droom je weg naar de tijd dat er aan het einde van de zomer een karretje het strand op kwam met een hoge zwarte ketel. (Staat er al zo'n karretje in het museum?) Onder de ketel een vuur. In de ketel vers gevangen garnalen, zo uit zee in het hete zeewater. Mensen met emmertjes en pannen, alles waar wat in kon, geduldig in de rij. En dan naar huis, na zo'n lange, warme dag op strand, met z'n allen om de tafel, pellen, met het hele gezin.

Kleed

2011-12-23T22:04:00.002+01:00

Zorro heeft een kleed. Nu is hij de koning te rijk. Hij heeft nog wat dagen gewacht met erop te gaan. Maar nu durft hij, alleen als ik er ook op ga. Voorzichtig. Liever verschanst hij zich in zijn privéverblijven langszij. Verschillende dozen en een vachtje om op te melken. In de dozen allerhande speeltjes, door de jaren heen verzameld: balletjes in verschillende kleuren, proppen papier, uitgedroogde sinaasappelschillen – kun je lekker tegenaan slaan –, een oude tandenborstel, een verdroogde spruit. Op het vachtje diep verstopt een kastanje. De mooiste verzameling die ik ken, die van Zorro. De ziel van Zorro.

Hij zit er graag op de uitkijk, in die dozen, in een van de vele skyboxen die hij beheert, om over het veld uit te kijken, een veld van wol. En waag het niet als muis om het veld over te steken.

Als Beer dat eens wist, dat je zo'n mooi kleed hebt, Zorro... Hoe zou die het gevonden hebben? Languit. Languit zou hij erop zijn gaan liggen, met zijn lange lichaam, armpjes over elkaar. Handje-handje zouden jullie doen, op jullie kleed, de poten in de lucht tegen elkaar, langdurig high-fiven, en dan, als het lang genoeg geduurd had, die handjes in de lucht, gingen jullie vechten, spelen, en waren er overal plukken haar. Beer ziet jou wel, kleine Zorro, maar jij hem niet. Kijk, daar heel hoog achter de wolken, kijkt hij naar beneden, uit de kattenhemel. Kijk, daar! Hij zit zich te vervelen. Want liever had hij met je gespeeld, op je mooie nieuwe kleed.

Zo'n kleed, het geeft een beetje een zondags gevoel. Lekker om op te liggen. Soms zijn er zomaar opeens twee voeten in geplant en zie je hem denken: zal ik lekker in m'n skybox blijven of bij hem op schoot springen? Pas heeft hij ook nog een kerstboom gehad, m'n kleine zwarte Egyptenaar. Voor z'n kerstgevoel. Zo komen we de winter wel door hè, Zorro?

Tak

2011-12-21T08:27:00.002+01:00

Zo, thuis ook een tak.

Lunchen bij De Bonte Kraai

2011-12-17T11:47:00.003+01:00

Nog een cadeau dat ik voor mijn verjaardag kreeg, is lunchen bij De Bonte Kraai, dat intieme tentje op het Andreasplein met uitzicht op de Oude Kerk. Het vroegere Huize Onrust, waar je als kind maar snel voorbij liep, vanwege dat woord 'onrust'. Misschien dat het met de zee te maken had, die hier voor de deur, zo heel dichtbij, nogal kon brullen, of met de wind, die om het huis vrij spel had.

Het vroegere galerietje dat Huize Onrust was, is omgetoverd tot een waar culinair paleisje. Jan en Trijntje Kraaijenoord maken er de heerlijkste gerechten. Alles reuze verantwoord, want biologisch-dynamisch. Een hele mond vol voor eigenlijk gewoon eten van vroeger, eten dat we door alle schaalvergroting in de voedselindustrie zijn kwijtgeraakt en vergeten. Eten uit grootmoeders tijd, toen de koeien, varkens en kippen nog naar buiten mochten in de frisse lucht, toen de vissen in de zee nog de kans kregen om te groeien en voor nakomelingen te zorgen, toen groenten en fruit nog door het licht van de zon op smaak gebracht werden, met alleen een beetje water.

Bij De Bonte Kraai kun je nog proeven hoe het ook alweer was. Biologisch-dynamisch, maar wel gezellig. De gezelligheid van een huiskamer, een huiskamer aan zee. Die zee, dat voel je aan alles. Aan het schelpentableau dat aan de wand hangt, aan het kleurgebruik door het hele restaurant heen, alles even helder, net als het licht dat knispert door de ramen. En dan ook nog dat uitzicht, op het witte kerkje. Kan het mooier? Wij werden in de watten gelegd met een heerlijke biologische wijn en een broodje makreelrillette, waarvan, zo vermeldt de menukaart, het recept geheim blijft. Geeft niks. De hele middag heb ik er nog van kunnen nagenieten, van de geheime smaak van die makreel.

Meer lekkers op debontekraai.nl.

Corenwijn

2011-12-16T19:09:00.003+01:00

Een ander cadeau dat ik voor mijn verjaardag gekregen heb, is Corenwijn, van de Erven Lucas Bols. Dat brengt me in de sfeer van een pers op tafel en dikke sigaren met dito wolken rook. Corenwijn, met een c geschreven, om het nog ouder en authentieker te laten lijken. Een fles met toeters en bellen: een Oudhollandsche stenen kruik met een lint eraan. Verzegeld. Ook dat nog. Vandaar dat lint natuurlijk. Een fles met een hoog Peter Stuyvesantgevoel. Je ziet haar staan in de vertrekhal van Schiphol, met een bord Oudhollandsche belegen kaas ernaast, en op de achtergrond een foto van Madurodam, of de Keukenhof.
Corenwijn, ik moet me er nog even toe zetten, maar de rookwolken hou ik ver van mij.

Boek

2011-12-12T23:36:00.001+01:00

Voor mijn verjaardag kreeg ik een boek. Dat krijg je natuurlijk wel vaker, een boek voor je verjaardag, maar dit is een bijzonder boek. Het is een 'antiboek'. Wreck this journal heet het. Het is de Nederlandse editie en de ondertitel luidt: Creëren is vernietigen. Het is geschreven, ik zou liever zeggen 'bedacht' door Keri Smith en je moet er dingen mee doen die je nooit met een boek zou willen doen. Dat is de uitdaging. En dat is goed voor je. Het helpt je je grenzen te verleggen en barrières te doorbreken. Achterin het boek staat met grote letters: 'Als je jezelf uitdaagt en uit je vastgeroeste patronen breekt, vergroot je je wereld. En daar word je gelukkig van.'
Met het aannemen van dit boek heb ik de opdracht aanvaard alle opdrachten in het boek ten uitvoer te brengen. Ik mag die opdrachten gelukkig nog wel in mijn eigen volgorde uitvoeren. Ellen, van wie ik het boek gekregen heb, heeft me al voorspeld dat het boek er aan het eind, als alle opdrachten vervuld zijn, niet meer uitziet en dat het dan twee keer zo dik is... door alle dingen die je erin moet plakken bijvoorbeeld: herfstbladeren, kauwgom, voedselresten en andere viezigheid.

Ik ben alvast maar begonnen. Nog rustig...

Eerst moest ik de rug knakken. En op een volgende bladzijde moest ik mijn voeten vegen, op die betreffende bladzijde van het boek dus. Ergens anders werd me gevraagd gaten in een bladzijde te maken of er koffie op morsen. En gisteren heb ik mijn vieze vingers van het eten klaarmaken in het boek af moeten vegen. We aten bietjes. Ik schijn er ook nog mee naar bed te moeten, met het boek, en mee onder de douche! Nooit gedacht dat een boek zo veel mogelijkheden in zich had. En soms vraagt het me gelukkig heel onschuldige dingen, zoals een vliegtuigje te vouwen van een bladzijde.

Vijftig

2011-12-07T23:50:00.001+01:00

Amsterdam. De vlag hangt uit als je het station uit komt. Het is feest!

Eerst naar de Stadsschouwburg, voor koffie met gebak...

... dan naar Wildschut, voor een hapje en een drankje...

... en dan, terwijl we ons onderweg nog even vergapen aan de etalage van bakker Arnold Cornelis in de Van Baerlestraat, op weg naar...

... het Concertgebouw, voor The Planets, van Gustav Holst!

Het hoort er allemaal bij, als je vijftig wordt.

Holst componeerde The Planets in 1914, aan de vooravond van de Eerste Wereldoorlog. Deze astrologische cyclus bestaat uit zeven delen: Mars, Venus, Mercurius, Jupiter, Saturnus, Uranus en Neptunus. Van de negen planeten ontbreken de aarde en Pluto, de laatste omdat deze zogenaamde dwergplaneet pas in 1930 ontdekt werd. De suite werd geschreven voor een zeer groot orkest en een onzichtbaar koor.

De melodie uit het deel Jupiter kennen we ook van de hymne I vow to thee, my country. De tekst is een gedicht van Sir Cecil Spring-Rice, waarvoor Holst de melodie in 1921 bewerkte. Het is een melodie die je maar moeilijk uit je hoofd krijgt. Zo mooi. Altijd gespeeld bij speciale gelegenheden. Eerder gehoord tijdens de Royal Edinburgh Tattoo, in 2010. En nu weer, plotseling, zonder dat ik het vermoedde, verstopt in het muziekstuk. Echt een verrassing.

Het Koninklijk Concertgebouworkest stond onder leiding van James Judd, jongstleden maandag nog overgevlogen uit Florida. Hij verving een zieke Mariss Jansons.

Wat ik mis (5)

2011-12-04T13:04:00.001+01:00

Het oude politiebureau in de Tramstraat, door Katwijkers altijd in één adem genoemd met het gast- en weeshuis in de Voorstraat. Het supertrio van architect H.J. Jesse.

Ik heb er helaas geen digitale foto van. Die bestond nog niet in die tijd. Zo'n foto is niet meer te maken ook, ook al zouden we dat maar al te graag willen. Met een beetje geluk hadden we van deze gebouwen wel vele prachtige foto's kunnen hebben, van de buitenkant en van de binnenkant, hadden de gebouwen nog bestaan en hadden we erin rond kunnen wandelen, genietend van de nieuwe bestemming die eraan gegeven zou zijn.

Juweeltjes van bouwkunst. Toparchitectuur. Een leek kan dat zien. In 1976 gingen het weeshuis en het gasthuis tegen de vlakte, ondanks een handtekeningenactie door de bevolking, die ertegen was. Niemand die het wilde. Maar de regenten die over deze panden de scepter zwaaiden, waren onvermurwbaar. Lelijke en fantasieloze nieuwbouw kwam ervoor in de plaats. In 1981 volgde de afbraak van het pand in de Tramstraat. Ook dat wilde de bevolking niet. Maar weer werd er niet geluisterd. Hoeveel boter kunnen politici op hun hoofd hebben? De mooiste panden van het dorp, ten prooi gevallen aan Katwijkse sloopzucht. De herinnering eraan zal nooit vervagen.

Valt er nog wat aan te doen? Twee suggesties:

1. Te denken valt aan wederopbouw. Wat er niet hoort (het ongehoorde) slopen en de oorspronkelijke gebouwen weer opbouwen. De bouwtekeningen bestaan nog. Prachtig project voor projectontwikkelaars trouwens.

2. Helemaal in de sfeer van de excuuspolitiek van deze tijd past het om een plaquette te plaatsen waarop de schanddaden uit 1976 en 1981 gememoreerd worden. Een goede plek daarvoor is het pleintje voor de supermarkt die nu op de plaats van het oude politiebureau gekomen is.

Het tweede plan is gemakkelijk te verwezenlijken. In deze tijd van geldgebrek moet het in ieder geval mogelijk zijn om een gedenkplaat te bekostigen. Het eerste plan zal iets kostbaarder zijn, maar het bedrag dat ermee gemoeid is, zal nog geen fractie zijn van de kosten van de aanleg van, laten we eens een dwarsstraat noemen, een zeejachthaven bijvoorbeeld. Van het geld dat nog over is van de verspilde zeejachthavenplannenmakerij kan alvast een haalbaarheidsstudie worden uitgevoerd. Aan de slag!

Elswout

2011-11-28T00:05:00.001+01:00

Nee, dit is niet het huis van Sinterklaas. Dit is het 'Grote Huis' op landgoed Elswout, net boven de Amsterdamse Waterleidingduinen, bij Overveen. Honden zijn hier toegestaan, dus Louca mocht mee dit keer. Een park in Engelse landschapsstijl. Zo dichtbij en nooit geweten dat het bestond.

Aan de weg die langs het park loopt, ligt Kraantje Lek, met de holle boom. Welbekend, van de schoolreisjes? De dagjes uit, toen je klein was, misschien. Ik kwam er voor het eerst voorbij toen ik de veertig al lang en breed gepasseerd was.

Landgoed Elswout is in 1634 ontstaan, toen de Amsterdamse lakenkoopman Carel Molijn er de duinen liet afgraven en er een huis liet bouwen. Het zand was nodig voor de stadsuitbreiding van Amsterdam en Haarlem. Molijn werd er rijk van maar ging later toch failliet en moest zijn landgoed verkopen. Het huis dat hij liet bouwen is niet het huis op de foto. Daarop zien we het al genoemde Grote Huis, met de bouw waarvan in de tweede helft van de negentiende eeuw wordt begonnen. De opdracht voor dit op een zestiende-eeuwse Italiaanse villa geïnspireerde huis komt van de danmalige landeigenaar Willem Borski III, telg uit een rijke bankiersfamilie. Als hij overlijdt, in 1884, staan alleen de buitenmuren overeind, als een stenen decor. De bouw ligt stil. En dat blijft een hele tijd zo, want zijn zus, Johanna Jacoba van der Vliet-Borski, wil er niet wonen. Zij laat gordijnen op de ramen schilderen zodat het pand bewoond lijkt. Het Willinkachtige huis, dat door zijn afmetingen van alle kanten te zien is, is nooit echt bewoond geweest. Pas in de Tweede Wereldoorlog wordt het door de Duitsers afgebouwd. Zij gebruiken het als radiografisch afluistercentrum. Na de oorlog is er nog een lyceum in gevestigd en later een tuinbouwschool. Het huis figureerde ook nog als psychiatrisch ziekenhuis Zonnedael in de televisieserie Loenatik. Sinds 2004 is men bezig met de restauratie van het gebouw.

Niet ver van het Grote Huis ligt de orangerie, die dienst doet als luxe gelegenheid voor bruiloften en partijen.

En behalve de fraaie gebouwen en al het natuurschoon zijn er ook nog de hertjes en de schaapjes, op landgoed Elswout. Het is daar mooi. Genoeglijk.

Bronnen: wikipedia en Staatsbosbeheer.

Piet gevonden?

2011-11-21T23:34:00.001+01:00

'... eerder aangetroffen in boekwinkel, schrijvend...'
Is dit hem misschien?

Piet zoek

2011-11-20T23:26:00.001+01:00

Signalement: paars met zwart pak met gouden strepen, baret met veren, takkenbos in ene hand, zak in andere hand, waaruit persoon in kwestie koekachtige versnaperingen ronddeelt, of strooit, maar dan in d'een of d'andere hoek, eerder aangetroffen in boekwinkel, schrijvend, daarvoor op daken, altijd in de buurt van schoorstenen, haalt vreemde capriolen uit, in linkeroor overdreven grote gouden oorring (kan ook geelkoper zijn), Spaans accent, huidskleur zwart, snelle gympen, slijtvast.

Au revoir

2011-11-13T13:22:00.001+01:00

Vanmiddag in de laatste warmte van het jaar nog wat verhalen van Martin Bril.
Met de bergen in verte, de heuvels rondom. De rit van de nederzetting boven naar het dorp beneden. Lagarde Enval. Het café. De bakker en de bakkersvrouw. De Casino-supermarkt, met nog drie pakjes boter in het schap. Overal witte Renaultjes. Het geluid van motorzagen. Herfst in Frankrijk.

Edinburgh (2)

2011-11-07T00:11:00.001+01:00

Mooi hè, al die herfstkleuren? Gezien vanaf Edinburgh Castle: Princes Street Gardens, met het spoor richting Waverley Station, het met glas overdekte complex in de verte. Daarvoor, en achter de kleurenpracht van de bomen in het park, de gebouwen van de Royal Scottish Academy en de National Gallery of Scotland. Dan in het midden van de foto het torentje van Scott Monument, opgericht voor Sir Walter Scott, de schrijver, onder het torentje uitgebeeld met zijn hond, in wit marmer, maar dat is niet te zien. Daar weer achter, rechts van het midden, een gebouw met een Big Ben-achtige toren dat het vijf sterren Balmoral Hotel voorstelt, met kamers van £380,00 tot £2.000,00 per nacht voor twee personen, en een full Scottish breakfast voor (slechts) £21,50. Helemaal in de verte Calton Hill met het tempelachtige National Monument en het torentje dat is opgericht ter ere van de bekende zeeheld en daarom Nelson Monument heet. Nog meer in de verte het water van de Firth of Forth met zeer waarschijnlijk het eiland Inchkeith. Aan de linkerkant langs het park Princes Street en rechts tegen de helling die naar de Royal Mile voert, net links van de twee donkere torens het vroegere hoofdkwartier van de Royal Bank of Scotland. De straat omhoog – of omlaag, het is maar net hoe je het bekijkt – is The Mound. Links in de benedenhoek is nog een stukje van de Ross Bandstand te zien, een podium met tribune voor muziekoptredens, een soort uit de kluiten gewassen vaste muziektent. De foto is genomen op een zonnige 15 oktober.

Vroege herinneringen (preview)

2011-11-03T23:22:00.002+01:00

We woonden in een huis met een plat dak. Dat noemden we 'het platte dak'. Want je had ook nog een puntdak, met pannen. Je had het puntdak met pannen, en dan het platte dak. Niet een plat dak dus over het hele huis, als een deksel op een koektrommel. Nee, je had een puntdak, met aan weerszijden pannen, schuin aflopend naar de voor- en achterkant van het huis, en dan verdiept in het schuine pannendak aan de achterkant een deur, en door die deur kwam je dan vanaf de zolder op het platte dak.

In het begin was er een afzetting van gaas, ruiten, dat zie je op de eerste foto's van het platte dak. Maar algauw kwamen daar planken tegenaan van oude pallets, met ook nog plastic golfplaten ertussen. Als je op je tenen stond, kon je daaroverheen kijken. Toen de golfplaten wat seizoenen achter de rug hadden, braken er stukken af aan de bovenkant. Ik weet niet of dat door ons kwam. Mijn zus moest nog meer op haar tenen staan om over de rand te kijken dan ik, want ze was jonger en kleiner.

Door die afzetting was het wel veilig, want het was een hoog dak, het platte dak. Je keek over alle huizen heen. Ik weet nog dat ik er plantjes in een bak liet groeien, afrikaantjes, die zo raar ruiken. En dat ik een konijn had, in een hok met stro. Ik gaf het konijn gras en het had een naam, maar die weet ik niet meer. Snuf of zo. Op een gegeven moment was het konijn er opeens niet meer. Zo gaat dat met konijnen, heb ik later begrepen. Ik had het konijn gehad toen ik een keer een weekje mee mocht met mijn vader op de boot van zijn werk. Die boot ging toen ergens aan de kant liggen onderweg en toen kreeg ik dat konijn van een man die bij mijn vader werkte en die daar woonde. Ik denk dat die man nog wel meer konijnen had.

(wordt vervolgd)

Wat ik mis (4)

2011-10-27T22:39:00.000+02:00

Rokerij Schaap, bijgenaamd De Krul, voor de lekkerste gerookte vis. Zo'n adresje, waarvan er nog maar heel weinig zijn.

Weggejaagd uit de Schoolstraat, na ruim honderd jaar.
Alsof je het openluchtmuseum binnenstapte. In een andere tijd. Lage balken, zwart en vet. Tonnen op de dam en volgevreten katten. Hangen waarin je door de damp het mot zag smeulen. Rekken vol versgerookte bokking en makreel. Om een uur of vijf, nog warm in een krant, gauw naar huis, lekker eten, met een kopje thee erbij.

Weggejaagd van de Haringkade, na weer zoveel jaar.
Geen openluchtmuseum meer, maar verder nog alles hetzelfde.

Het dorp van de vis. Je ziel verkocht, het hart eruit gesneden. Straks is het allemaal van steen.

Rosslyn Chapel (2)

2011-10-21T12:07:00.001+02:00

We waren weer even in Rosslyn Chapel. Bij schitterend mooi weer, op een zondag in oktober. De kerk ging net uit. Binnen op een zijbank troffen we een lieve kat, die de hele dienst had meegemaakt en nu heerlijk lag bij te komen in de verwarmde ruimte. Buiten liepen wichelroedelopers. Je beleeft nog eens wat, in het land van de heksen, de draken, de trollen en de eenhoorns.
We mochten ze ook zelf even vasthouden, de L-vormige metalen pennen. En het was waar. Het was waarachtig geen sprookje wat de wichelroedelopers ons vertelden. Ik heb dat zelf kunnen waarnemen.
Liep je van zuid naar noord langs de hoofdingang van de kapel, dan sloegen de pennen, die eerst nog duidelijk noordwaarts waren gericht, opeens uit naar het westen of oosten. Ze draaiden zich in je handen, zonder dat je die handen bewoog, of zonder dat je er op een andere manier invloed op uitoefende. Liep je verder en kwam je voorbij de deur, dan richtten de pennen zich weer naar het noorden. De beweging die de pennen maakten, werd veroorzaakt door magnetische velden, door energiebanen.

In 1921 ontdekte de Britse amateur-archeoloog Alfred Watkins dat oude kerken en andere plaatsen van historisch belang, zoals menhirs, steencirkels, grafheuvels, heilige bomen en kloosters, in rechte lijnen met elkaar verbonden waren. De lijnen bestonden uit voetpaden. Sommige van deze paden, die gezien kunnen worden als de eerste, prehistorische handelsroutes, dateren van 7.000 tot 6.000 voor Christus. Watkins noemde de lijnen ley-lines, omdat in de plaatsnamen die door de lijnen verbonden werden, vaak het begrip of woorddeel 'leah' voorkwam. Een leah, of ley, is een plek in de luwte, een plek die bescherming biedt, letterlijk een beemd, een weide, of een open plek in het bos.

De theorie van de ley-lines is uiterst omstreden, maar wat de geleerden er ook van vinden, onze middag kon in ieder geval niet meer stuk. Weer konden we een verhaal toevoegen aan alle verhalen en mysteries die er al over het kerkje bestaan. Ook hier, bij Rosslyn Chapel, liep zo'n ley-line, van oost naar west, dwars door het altaar en het hoofdgangpad en de hoofdingang en dan door over de Pentland Hills, over een pad van misschien wel duizenden jaren oud. Dat had de wichelroede overduidelijk aangetoond. Echt een 'duivels' instrument!

Opinel

2011-10-13T00:14:00.001+02:00

Frankrijk, zomer 1985. Zoveel sardines heb ik nog nooit bij elkaar gezien. Het water zit er vol mee. Hele scholen zwemmen door elkaar heen. Het is het water van de haven van Douarnenez, in het uiterste westen van Bretagne. Langs de kade rijen hengelaars, mannetje aan mannetje. Achter ze, tegen de muren van de pakhuizen en de conservenfabriek, in de schaduw, bakken met vissenkoppen, kabeljauwkoppen. Daar snijden ze het aas uit, kleine plukjes, om de sardines mee te vangen. Plukje aan het haakje, uitwerpen en... beet! Achter elkaar. Je hoeft de lijn alleen maar in zo'n school te mikken.

Bijna allemaal gebruiken ze hetzelfde mes, een zakmes met een houten heft. Wat een mooi mes! Zo'n mes wil ik ook!

Die middag koop ik een Opinel No. 8. De meest gangbare maat. Het merkteken op het lemmet bestaat uit een hand met een kroon erboven: 'la main couronnée'. De Opinel is een eenvoudig herdersmes, voor het snijden van brood en kaas en wat niet al.

Op het uiteinde van het heft zit een kleine uitstulping, waarmee je, als het mes nog nieuw is en niet zoveel gebruikt, een tik op de tafel kan geven, waardoor het lemmet een beetje naar buiten komt en je het daarna verder uit kan trekken. Knap gevonden. Nog zo'n knappe vinding is het 'virobloc', waarmee je het lemmet blokkeert. Als het mes nieuw is, heb je dat eigenlijk nog niet nodig. Maar als je je Opinel inmiddels 26 jaren in je bezit hebt, is die blokkering wel belangrijk. Het lemmet gaat dan wat losser in het heft zitten. Goed beschouwd heb je de uitstulping dus vooral in de eerste jaren nodig en het virobloc in de jaren die volgen.

In al die jaren heeft het mes me goede diensten bewezen en is het overal mee naartoe geweest, op alle reizen, waar ook ter wereld, ook al is het op en top Frans, net als de Laguiole, dat mes met een insect op het heft waarvan de angel doorloopt op de bovenkant van het lemmet. Toppunt van elegantie, die Laguiole, in vele varianten te koop, met heften gemaakt uit de mooiste soorten hout (walnoot, palisander, olijf, jeneverbes, buxus, eiken, pistache, enz.) of hoorn of been en altijd een roestvrijstalen lemmet.

Dat roestvrijstalen lemmet kreeg je pas veel later ook bij Opinel. Maar ik prefereer van dit eenvoudige mes nog de originele variant, die kan roesten. Want het mooie namelijk is, dat dat niet gebeurt. Als je het maar de juiste behandeling geeft. Het enige waar het mes om vraagt, is dat je er af en toe eens knoflook mee snijdt, of een vette Franse kaas of worst. Al dat snijden van al die, uiteraard ook weer Franse producten levert een mooi patinalaagje op. En door er steeds maar weer mee te snijden, scherpt het mes zichzelf, slijp je er steeds een microscopisch dun laagje ijzer af. Als je het goed gebruikt, op een houten snijplank, hoef je het nooit te slijpen. Een roestvrijstalen mes wordt bot, maar mijn mes is al 26 jaar ongeslepen scherp!

Meer lezen? Ga dan naar www.opinel.com of www.laguiole.com.

Hondje

2011-10-09T15:08:00.000+02:00

't Hondje noemen ze hem, die agent die hier altijd bonnen staat uit te schrijven. Hoe hijgerig en fanatiek hij achter je aan fietst als je net het groene licht niet meer gehaald hebt en door rood rijdt. Eén keer heeft-ie me te pakken gehad.

Kijk, daar staat-ie weer, met z'n fietsje aan de hand en z'n helmpje op z'n hoofd. Fluitje in z'n mond, voor als je niet op tijd stopt.

Verbeten blik. En als het groen is alvast bonnen vooruitschrijven.

Nog meer zomer

2011-10-03T21:50:00.001+02:00

zoom - zomer - zoomst!

Zomer

2011-09-26T22:54:00.004+02:00

En de zomer was mooi!

Met kleindochter Indy lekker spelen op het strand.

Pasty (3) – het recept

2011-09-19T20:39:00.000+02:00

Om te weten hoe een pasty werkelijk smaakt, zou je eigenlijk moeten afreizen naar de bakermat van dit gebak: Cornwall. In ieder dorp hier is wel een bakker te vinden die pasties bakt. Kleine en grote bakkers. Bakkers waar ze ervoor in de rij staan, zoals Philp's, in Hayle. Die rij verbaast me niks. Geheel terecht voert deze pasteibakker de slogan 'Philp's Famous Pasties' (http://www.philpsbakery.co.uk/).

De pasty bestaat al heel lang. Oorspronkelijk werden de pasties door de vrouwen gemaakt als lunchgerecht voor hun mannen die in de mijnen werkten. Het gebak leek daarvoor speciaal ontworpen. De mijnwerkers met hun vieze handen konden de pasty gemakkelijk vasthouden aan de deegrand, die ze weggooiden. De maaltijd was bovendien erg voedzaam, bestond uit aardappelen, groenten, vlees en nog wat andere ingrediënten en bleef door het omhulsel van deeg lang warm.
De pasty vond zijn weg ook buiten Cornwall, in de mijnstreek van Noord-Engeland, maar ook in andere werelddelen waarnaar mijnwerkers vertrokken. Daarom komen we de pasty ook tegen in Australië en in Pennsylvania en Wisconsin in de Verenigde Staten.
Maar zo ver hoeven we niet te gaan om van deze lekkernij te proeven. Ook thuis, in onze eigen Hollandse keuken, kunnen we overheerlijke pasties maken. Het recept is eenvoudig. Men neme...

...voor vier personen vier middelgrote aardappels, twee middelgrote uien, 100 gram koolraap* of knolselderij, een winterwortel en een bosje peterselie. Zoek verder een mooi stuk rundvlees uit van ruim een pond. Dit allemaal bij elkaar wordt de vulling.

Maar we beginnen met het deeg. Neem daarvoor 500 gram bloem en 250 gram koude boter in blokjes. Doe de bloem in een kom en kneed de boter erdoorheen. Voeg nog wat water toe, zodat een soepel deeg ontstaat. Als het deeg goed door elkaar gekneed is, zet je het weg in de koelkast.
Het deeg moet koud zijn. Anders trekt het straks bij het bakken geen blazen en wordt het niet krokant. Professionele bakkers gebruiken om het deeg koud te houden een deegroller gevuld met ijs. Tot voor kort wist ik van het bestaan ervan niet af – ik heb het van Jan, die geldt als culinair specialist – en de meesten onder ons zullen zo'n roller ook niet zomaar in de keukenla hebben liggen.
Nog een opmerking wat betreft de boter. Je kunt voor een plantaardige boter kiezen maar ook voor roomboter. Voor de smaak maakt het niet veel uit, maar de laatste komt natuurlijk meer in de buurt van het oerproduct, zoals het ooit bedoeld was.

We gaan verder met de vulling. Snijd alle ingrediënten daarvoor, aardappels, uien, koolraap, winterwortel en vlees, in dobbelsteentjes van een centimeter of kleiner en doe dat door elkaar in een bak. Voeg de gehakte peterselie toe.

Pak het deeg, als het goed koud is, weer uit de koelkast. Verdeel het deeg in vieren en maak van die delen bolletjes. Rol de bolletjes uit tot ze de vorm van een cirkel hebben ter grootte van een bord. Nu hadden we dus die met ijs gevulde deegroller moeten hebben, maar ook als je die niet hebt, moet het lukken om vier mooie ronde en nog koude plakken deeg uit te rollen. Verdeel daarop de vulling. Bestrooi die met zout en peper. Dat laatste vergeet je gemakkelijk, omdat je het deeg ongemerkt al wil dichtvouwen. Om het niet te vergeten zou je het zout en de peper daarom ook al in de bak met dobbelsteentjes kunnen toevoegen, al is dit niet helemaal volgens het originele recept. Maar goed. Vouw het deeg dicht. Doe dat voorzichtig. En dan komt het! Nu moet je met een speciale slag de randen in elkaar vouwen. Een prachtige techniek, net als het knopen van een stropdas, maar dan anders. Je kunt dit het beste afkijken op Youtube. Daar staan machtig mooie filmpjes over het maken van pasties.** Voor je aan de slag gaat, is het handig een paar van die filmpjes te bekijken.
Zijn de pasties dichtgevouwen, dan leg je ze voorzichtig op een bakblik. Bestrijk ze voor een mooi bruin korstje met losgeklopt ei. En dan nog het allerbelangrijkste: prik in het midden boven de gevlochten deegrand met de punt van een broodmes een gat. Dit is om tijdens het bakken de stoom van de vulling te laten ontsnappen in plaats van dat de pasties ontploffen.

We kunnen nu al bijna eten. Bak de pasties in een voorverwarmde oven eerst in ongeveer 35 minuten op 200 graden Celcius en daarna in nog ongeveer 15 minuten op 180 graden gaar. Serveer ze met een mooi glas Engels bier, zonder schuimkraag! Een Guinness smaakt er ook prima bij!

Bewaartip: je kunt pasties, als je ze niet op krijgt, gemakkelijk in de koelkast of in de vriezer bewaren en later weer opwarmen in de oven.

* In Engelse recepten vinden we voor de koolraap de benaming rutabaga, maar ook wel swede, omdat dit woord uit een Zweeds dialect afkomstig is. De Amerikanen hebben het over een Swedish turnip, een 'Zweedse raap'. De koolraap is niet hetzelfde als de koolrabi.
** Bijvoorbeeld 'How to make a Cornish pasty – Cook with Cornish Nan' en 'How to crimp a pasty'.

Pasty (2)

2011-09-10T21:34:00.001+02:00

Zo, ben je d'r weer?

Maria Rust

2011-09-07T20:51:00.001+02:00

Maandag was ik te gast op de oude begraafplaats Maria Rust aan de Zeeweg te Rockanje. Omdat er al lang niet meer begraven wordt, raakte de plek in verval. Een enthousiaste groep vrijwilligers van de Historische Vereniging Westelijk Voorne heeft er in de afgelopen jaren weer iets moois van gemaakt. Maar het restaureren van een dodenakker doe je niet zomaar.
Toen ik hier ongeveer vijf jaar geleden kwam kijken, was het een bende. Grafstenen stonden scheef, lagen om of waren kapot, in stukken gebroken. Sommige stenen waren door de jaren heen onleesbaar geworden. Graven waren verzakt of stonden onder water. Struiken en bomen groeiden overal doorheen.
Om enigszins orde te scheppen in deze chaos werd begonnen met de graven in kaart te brengen. Wie lag waar onder welke steen en wie lag er als er geen steen meer was? De teksten op de stenen werden door de vrijwilligers nauwkeurig overgeschreven en in de computer gestopt. Het resultaat van deze monnikenklus is te vinden op de website begraafplaatsmariarust.nl.

Na de inventarisatie begon het echte restaureren. Om het water weg te krijgen, werden er onder de paden drainagebuizen gelegd. Graven werden opgehoogd en stenen rechtgezet. Stenen werden schoongemaakt, voorzichtig, met water of met water en groene zeep en een goedje dat het speciaal op marmer heel goed doet, maar geen agressieve middelen. Het is werk dat allemaal veel tijd vraagt, omdat het heel nauwkeurig moet gebeuren. Voor grote en ingewikkelde klussen werd de hulp ingeroepen van gespecialiseerde bedrijven. Denk aan het smeden van hekken en kettingen om sommige graven, maar zeker ook aan het repareren van de scheuren in de stenen. Grote kapotte stenen werden op een vrachtwagen geladen om bij een steenhouwerij in Leiden weer in elkaar te worden gezet. Voor dit werk is door de vrijwilligers veel geld ingezameld.

Na al die jaren mag het resultaat er wezen. De begraafplaats is mooi geworden, als een park, maar er blijft altijd werk te doen. Je kan wat schoffelen, wat planten planten, eens een steen rechtzetten, die nog scheef stond, maar een aparte, typische begraafplaatsenklus, die ook weer heel veel tijd vergt, is het schilderen van de letters op de stenen. Het moeilijkste zijn de inliggende letters, bijvoorbeeld van zilver op wit marmer. Dan moet je niet over het randje gaan. Maar je hebt ook opliggende letters. Die zijn wat makkelijker te schilderen. De meestal zwarte verf breng je aan door met een kurk met laken eromheen gespannen te stempelen. Het beste is het om de verf eerst met een penseel op deze 'stempel' te doen en dan te stempelen. Anders komt het te dik op het steen en zou het over de randen van de opliggende letters gaan lopen. De diepe en poreuze plekken in de letters vul je later weer in met een beetje verf op je penseel.

Met deze laatste klus heb ik me een middagje onledig gehouden. En het was lekker, zo in de buitenlucht. Het is als met een volkstuin: als je zo precies en ingespannen bezig bent, maar wel met veel zuurstof, vergeet je alles om je heen, vergeet je de hele wereld. Meestal scheen de zon die middag, en als er zo af en toe eens een buitje viel, had je een paraplu voor boven je hoofd. Ik heb zestien letters geschilderd: HIER RUSTEN ONZE GE, en toen was het weer tijd om naar huis te gaan.

Tussen het letters schilderen door was er altijd tijd voor koffie, in het baarhuisje, en voor de vele verhalen van Betsie, Dirk, Herman, Jaap, Korrie, Meta en Nelly.

De begraafplaats Maria Rust heeft inmiddels de status van monument verworven en is gewoon te bezoeken, ook tijdens de Open Monumentendag aanstaande zaterdag.

Pasty (1)

2011-09-04T19:49:00.000+02:00

Kijk, een Cornish pasty op het strand van Katwijk aan Zee.

Nee, dit keer geen kerkje op de achtergrond of vuurtoren, maar dit is echt het strand van Katwijk aan Zee, met een Cornish pasty, die daar zo wonderwel bij past.

Een volgende keer lever ik u het recept.

En jij uit de buurt blijven, hè!

Treintje door de duinen

2011-09-01T14:05:00.000+02:00

De smalspoorrails die vroeger door de Katwijkse zuidduinen liepen, liggen nu, alweer vele jaren bij het Nationaal Smalspoormuseum rond het Valkenburgse Meer.

Mooi was dat, dat treintje door de duinen. Voorbij de Vrieze Wei, in het gebied Berkheide, had je zo'n vallei waarvan je als kind dacht dat als je daardoorheen reed, op de duintoppen rondom opeens indianen konden opstaan om het voorbijgaande wildwesttafereel met pijl-en-bogen te bestoken.
Het was spannend, dat treintje door de duinen. Met school ben ik er misschien twee keer met mee geweest. Want uit jezelf deed je dat natuurlijk niet als je in het dorp vlakbij woonde. Dat was voor toeristen. Het treintje reed alleen in de zomermaanden op zaterdag. Er kwam wat rook uit en stoom – het was een stoomtreintje. Veel roet zal het niet gegeven hebben op die paar dagen in het jaar.
Maar opeens moest het weg van Staatsbosbeheer, uit milieuoogpunt. Dat was in 1992. Zoals ook, in een bepaalde periode, de bunkers in de zeereep allemaal ondergegraven moesten worden. Niemand die er last van had. En het was een heerlijk speelterrein. Nog herken je als je richting Wassenaar over het strand loopt boven op de zeereep een vreemde hoge duintop, als een hele grote muts – uit milieuoogpunt heel onnatuurlijk vormgegeven! Daaronder zit een hele grote, mooie bunker verborgen, met schietsleuf.

Ze zullen die bunkers niet zomaar weer uitgraven en ook dat treintje komt niet zomaar terug. Deze week lees ik in het krantje Duin & water van Dunea (beter bekend als de Leidsche Duinwater Maatschappij) dat dezelfde opruimers van destijds een folder hebben uitgegeven met een 'speciaal ontwikkelde' fietsroute die voert langs de 'cultuurhistorische elementen' in het duinlandschap. Het treintje zou een leuk plaatje hebben opgeleverd in de folder. Wat jammer voor Staatsbosbeheer dat ze het toen hebben opgeruimd.

Leuk krantje wel, dat krantje van Dunea. Op dezelfde pagina een bericht over onze vertegenwoordigers in de Tweede Kamer, die ontdekt hebben dat je water uit de kraan gewoon kunt drinken.
Het is ze allemaal geleerd door Gerda Verburg. Ze legt uit dat water uit plastic flesjes 650 keer milieuonvriendelijker en 350 keer duurder is dan water uit de kraan. En daar heeft ze gelijk in. Gerda, die ons leert om zuinig te zijn. Gerda, die ons als minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit ooit nog eens vermaakte met een glossy die haar naam droeg en waarop ze stond afgebeeld in paardrijtenue. Alles voor slechts zo'n slordige vier ton aan euro's, allemaal afkomstig uit de staatsruif!

Haring

2011-08-28T23:23:00.002+02:00

Vanmiddag voor het eerst van m'n leven en nog net voor m'n vijftigste een haring gegeten op Amsterdamse wijze: in stukjes, met uitjes en zuur en een prikkertje. Bij Visser aan de kar, onder aan de Munttoren. En het was heerlijk!

Regen (2)

2011-08-24T21:36:00.000+02:00

'Het is maar water,' zegt een collega van me altijd, als hij op zijn scooter door de regen heen op zijn werk verschijnt. Hij zegt het ook als die regen uit hevige plensbuien bestaat en je er misschien de hele werkdag over doet om weer op te drogen.
Maar als je je goed voorbereidt, hoef je van regen natuurlijk helemaal geen last te hebben. Zoals we ervoeren tijdens het wandelen van de West Highland Way, in de Schotse Hooglanden. Op twee van de negen dagen hadden we toen doorlopend regen, van 's ochtends vroeg tot 's avonds laat. Dikke, vette regen. Dan keek je tijdens het ontbijt uit het raam van je bed-and-breakfast en dan regende het al.
Onze gezichten straalden in dat geval van blijdschap. Het betekende namelijk dat je je goed kon inpakken, nog vóór de wandeling begon, en dat je de rest van de dag (redelijk) droog zou blijven. Kreeg je bij een droog begin van de dag onderweg een bui over je heen, tijdens de wandeling, dan was dat anders, moest je je soms haasten om je regenpak aan te trekken, half hinkelend en struikelend, óver je bergschoenen heen (want het is niet verstandig die onderweg uit te trekken met het oog op blaren), en was je al bezweet van het lopen.
Nee, vooraf in alle rust je regenkleding aantrekken is het beste. Je stelt je daarbij in op een rustiger looptempo, waardoor je niet bezweet raakt. Jas open als de bui wat minder wordt. En als de bui toch pas later losbarst, gaat lopen met een paraplu ook goed.

Wat ik mis (3)

2011-08-22T22:46:00.000+02:00

De zoetgevooisde, bijna zwevende klanken van het vroegere orgel van de Nieuwe Kerk (de 'kathedraal' van H.J. Jesse) aan de Voorstraat te Katwijk aan Zee. De voorzichtige, ingetogen tonen waar je onderdoor liep bij het uitgaan van de kerk.

Erica

2011-08-18T23:12:00.005+02:00

Politici, je wordt er niet blij van. Van hoe ze met hun kiezers omgaan en met de wereld om hen heen. Goed rentmeesterschap, wat betekende dat ook al weer?

Gisteren zag ik een volksvertegenwoordiger van vroeger, van een zeldzaam geworden soort. We kennen haar als een uitbundig type, soms wat al te uitbundig. Maar misschien is die uitbundigheid nou juist haar kwaliteit, heeft zij daarom het hart op de tong en is ze anders dan de rest. Ik heb het over de Olympisch zwemkampioen en sinoloog Erica Terpstra. Ze was te gast in het programma Sterren op het doek, gepresenteerd door Hanneke Groenteman. Erica werd in het programma geportretteerd door drie kunstenaars. Alle drie maken ze een ander schilderij en als ze daarmee klaar zijn, mag de gast er een uitkiezen en mee naar huis nemen. De andere twee schilderijen worden geveild voor een goed doel. Prima programmaformule, lijkt mij. Erica koos uiteindelijk voor een portret gemaakt door Annelies Hoek.

Door het programma heen, tussen de shots van de schilderende schilders door, zijn er ook de gesprekken met de gast. Op de vraag van Hanneke Groenteman, wat zij van deze tijd vindt, antwoordt Erica Terpstra onder andere: 'Je moet het jammer vinden dat onze samenleving zo verruwt. Want verruwing is altijd een gebrek aan respect.' Zij voelt zich niet meer thuis in de politiek, vanwege dat gebrek aan respect. En op de vraag wat zij haar kleinkinderen wil meegeven, geeft zij, na een kleine denkpauze, als antwoord: 'Twee dingen, maar dat zijn de dingen die ik ook thuis heb geleerd: woekeren met je talenten en als je gelukkig ben, probeer dat vandaag nog over te dragen aan een ander.' Erica heeft dat geleerd toen ze een jaar of acht was, van haar vader. 'Daar kan je wat mee,' vervolgt ze, 'daar kan je wat mee, door het idee te hebben dat je een ander wat geeft.'

Regen (1)

2011-08-13T23:05:00.009+02:00

Maar het kan ook regenen tijdens de vakantie. Dat je dagen in je huisje naar buiten zit te kijken. Naar het wonderlijke schouwspel van de waterdruppels die vlak na elkaar naar beneden vallen, geheel overeenkomstig de wet van de zwaartekracht. En dat het zo lang duurt dat je soms begint te denken dat het al lichter wordt, maar dat dat niet zo is, en alleen maar zo lijkt, want het blijft maar doorgaan, met regenen.
Wat doe je dan? Je leest een boek, je doet eens een spelletje, je kijkt naar de weerberichten op de televisie, of daar verandering in te bespeuren valt. Vooruit, je zet de deur nog maar eens op een kier, want het is toch zomer, voor een beetje frisse lucht in de bedompte omgeving waarin je vertoeft. En ondertussen blijft er de drang om naar buiten te gaan. Je bent tenslotte op vakantie.
Op een gegeven moment kom je op een punt dat je bedenkt dat er niets anders op zit dan dan toch maar naar buiten te gaan. Je trekt je regenpak aan en zet je paraplu op. Een wandeling dan maar. Maar het strand, met het zand, is nat. Dan het bos, of nog beter, een dorpje in de regen. Niemand op straat, de lampen aan, in de huizen, in de winkels, in de cafés. Aah, lekker, een bak koffie, een biertje, een borrel, wat te eten. Een krantje wellicht. Even in een andere omgeving. Gezellig, al die druipende jassen om je heen en, en dat is bijna standaard, om het plaatje compleet te maken, ergens tussen de tafels en stoelen een grote, natte hond, die toch uitgelaten moest worden, lang en breed uitgespreid over de tegelvloer, als een reusachtige dweil. Je kan er niet omheen. Pontificaal. De lucht van de vochtige vacht die ligt uit te dampen. Nattigheid, vettigheid..., gezelligheid, als je erop terugkijkt. De druilerigheid van een vissersplaatsje in Bretagne. Je vergeet dat nooit meer. Badplaatsenweer. Natuurlijk, de zon maakt alles duizendmaal mooier en prachtiger, maar dit vergeet je nooit.
Ik ken mensen die niet zo lang geleden met de computer de zonnigste plek in Europa hadden uitgekozen voor een vakantie. Ze hebben alle weken binnen gezeten. Die plek was op Sicilië.

Regen, natuurlijk, de wereld vergaat er niet door, maar voor een vakantie reken je er niet op, wil je er niet van weten, bestaat het niet. Regen op je vakantie, je wil er niet van weten, maar soms lijkt het er toch tijdelijk (voor deze ene keer dan) bij te moeten horen, wordt wat je meemaakt er alleen maar beter van, zoals tijdens de beklimming van de Devil's Staircase, onderdeel van de West Highland Way. Die 'duivelse trap' van slingerende paadjes om rotsblokken heen, bepaald geen kleinigheid, al moeten we het niet overdrijven, wordt alleen maar mooier, geduchter, als het blijft plenzen. De waterstroompjes, de waterstromen om je heen, die niet meer weten waar ze hun weg moeten zoeken, zo veel water hebben ze te verstouwen. Dramatische beelden. Maar de voldoening als je zo'n klim achter de rug hebt.

Oesters

2011-08-11T22:54:00.003+02:00

Naast ons appartement aan zee (zie Een paradijs) zat een stel uit Parijs. Zij beschilderde kiezelstenen en hij trok er iedere dag op uit met een emmer, een hamer en een schroevendraaier. Want hij had ook wat met stenen. Hij zette er geen kunstwerkjes op maar haalde ze ervanaf. Na een halfuurtje, drie kwartier kwam hij dan terug met een emmer met oesters.
Ik ging dat eens afpeilen, zag hem bij laagwater het strand op lopen, een beetje naar rechts en dan het water door naar de rotsen, niet heel erg in de verte. En daar was hij dan bezig. Toen hij weer terugkwam, groette ik hem en informeerde naar wat hij daar bij zich had. Een beetje vragen naar de bekende weg, om aansluiting te krijgen, want ik wist het natuurlijk al. Oesters. Een delicatesse, zo vers uit zee van de rotsen gebikt. Daar wilde ik ook wel mee thuiskomen.
Ik besloot de volgende dag eens mee te lopen, waarbij ik af en toe een Frans woord uit mijn beperkte voorraad opdiepte. Ik had voor een emmertje gezorgd en hij begreep waarvoor dat emmertje was en kwam met nog een schroevendraaier aan. Dat bikken kon wel met een steen. De man uit Parijs wees mij de dikkere, grotere, weldoorvoede exemplaren aan en ik ging aan de slag. Het was even werk maar dat had je snel onder de knie.

En zo kwamen we terug met de emmers. Een verraste reactie van de vrouwen. Maar wat als je dat nog nooit gegeten had, zomaar uit de zee. Na ze eerst rauw geprobeerd te hebben, besloten we de oesters toch maar te pocheren. Een minuutje in de magnetron. Dan liet je ze in hun eigen sap gaarkoken. Je kreeg de schelpen dan ook gemakkelijker open. En zo kreeg het fenomeen 'oesters bikken' zijn tweede betekenis erbij.
Koel, met een natte lap erover, hou je zo'n emmertje oesters gemakkelijk een paar dagen goed. Onze buren namen ze op die manier ook gewoon mee naar Parijs.

Hoop

2011-08-06T22:49:00.007+02:00

De Oude Kerk aan zee, symbool van Katwijk, van Katwijk aan Zee.
Kracht en eenvoud, wit, eerlijk gebouw, in de ruimte geplaatst.
Daar lagen de bomschuiten, dicht tegen de muur.
De Oude Kerk aan zee, symbool van onverzettelijkheid, de afbraak trotserend.
Kerk, nettenschuur, boetzolder, zoutopslag en weer kerk.
Psalmen bij een oud vissersorgel, en dan daarachter...
de zee, de vis, water, wind, wolkenluchten.
Ruwe stormen mogen woeden...
Rots in de branding, als het schuim zo wit.

De Oude Kerk aan zee wordt opnieuw geverfd: wit.
Maar hou het daarbij. Hou het bij wit, alleen bij witte verf. Niet meer niet minder.
Geen kerk voor experimenten.
De Oude Kerk aan zee! Symbool van Katwijk, van Katwijk aan Zee!
Laat zoals het was, haar stenen zien, haar onverzettelijk wit geschilderde stenen!
Laat het niet een gladgestuukt Spaans kerkje worden!

Rockanje

2011-08-05T23:49:00.003+02:00

Als ik Zorro vertel dat ik bij Beer ben geweest, zie ik 'm denken. Hij kijkt me katachtig aan en is blij dat ik weer thuis ben. We denken nog iedere dag aan hem, hè Zorro? Zorro moet diep graven in zijn kleine hoofdje maar er komt niets bovendrijven.
Hij ligt er nu vierenhalve maand, de Azalea is uitgebloeid maar staat er nog mooi groen bij. Ik heb de kei van Guus erbij gelegd; die was gaan zwerven. Beer ligt bijna tegen hem aan. Ik moet de lettertjes weer eens verven.

Rockanje, daar liggen zoveel herinneringen. Vandaag kwamen er weer heel veel langs, van toen het nog een huisje met een schuur was, en van de verbouwing, en van daarna, toen het alleen een huis werd.

Het eerste bezoek was in 1997. Daaraan herinnert een museumopstellinkje van 'archeologische vondsten' dat in een slaapkamer staat. Tussen het grind voor het huis vond ik stukjes blauwe tegel, van een oude, gesloopte douche, en stukjes dakpan. Er zwierf nog ergens een gelukspoppetje rond en een bankje was ook gauw gemaakt. De wandjes geverfd, een stukje fineer op de grond, bordjes bij de objecten, en kijken maar. Zomaar, als aandenken aan het verblijf.

We maakten ook nog wat kabouters van takken die we puntig als potloden sneden. Zo'n punt werd dan de puntmuts en als je een plakje bast daaronder wegsneed, kon je op het vlakje dat vrijkwam een gezichtje tekenen. Die houten kabouters zijn helemaal vergaan. Ze stonden in de boerentuin voor het huisje, waar nog wel altijd die hele oude stenen kabouter de wacht zit te houden.

Het was zomers in Rockanje. Veel toeristen. De levendigheid in Oostvoorne toen ik aankwam, compleet met een dorpse wielerronde. Het volle, zinderende groen.

We waren ook nog even in de druivenkas van Adrie, waar ik eerder geweest was toen Kommer nog leefde. Ik wilde er wel wat foto's van. Mooie oude kas uit 1967. Oude wijnranken met blauwe en witte druiven in allerlei soorten. De mistachtige waas die op de vruchten ligt, prachtig.

Going to the Minack

2011-08-02T00:53:00.007+02:00

Het Minack Theatre is een schouwburg in de open lucht in Porthcurno in Cornwall. We waren er in 2008 toen we het South West Coast Path liepen. Het kustpad loopt vlak achter het theater langs, maar het is de moeite waard hier even te stoppen. En dat deden we.

We hadden op onze wandeltocht, die in Newquay begon, drie zogenaamde pauzedagen ingelast. Dan bleven we niet één maar twee nachten in een Bed & Breakfast en kon je op de 'vrije' tussendag wat anders gaan doen dan wandelen. De eerste pauzedag was in St Ives geweest. Bekend om zijn speciale licht, wat in de loop der jaren enorme aantallen kunstschilders heeft aangetrokken. St Ives heeft een leuk haventje en er zijn veel galeries en er is ook, en dat is vrij uniek voor zo'n dorp, een heuse afdeling van de Tate Gallery (uit Londen) gevestigd, in een prachtig gebouw aan zee. De derde pauzedag zou in Penzance zijn. Dit was tevens het eindpunt van de wandeltocht. Maar voordat we weer naar huis gingen, zouden we vanuit deze plaats, als slagroom op onze wandeltaart, nog een boottocht naar de Scilly-eilanden ondernemen. De eilandengroep is bekend om zijn subtropische klimaat, met wuivende palmbomen en helderwitte zandstranden. En dat in het barre Albion.

Tussen de eerste en de derde pauzedag bleef over de tweede pauzedag. Die dag was gereserveerd voor het Minack-theater. De kaartjes voor de voorstelling van Pinokkio hadden we al bij ons. We hadden ze lang van tevoren aangeschaft via internet. De kaartjes waren keurig bezorgd in onze Nederlandse brievenbus en nu gingen ze via de lucht en over de weg in onze rugzakken weer keurig mee terug naar waar ze ooit vandaan gekomen waren: het Minack! We waren er echt!

Het was mooi weer, die 16de juni. De arena lag te blakeren in de zon. Omdat we verder niet veel te doen hadden overdag – we hoefden ons even niet aan het wandelschema te houden – gingen we er 's middags alvast wat rondneuzen. Het theater is in de jaren dertig van de vorige eeuw bedacht en ontworpen door Rowena Cade. Bij de bouw had zij hulp van twee tuinmannen, Billy Rawlings en Charles Thomas Angove. De 'zaal' bestaat uit een in de rotsen uitgehakte en opgemetselde halvemaanvormige tribune met zicht op het podium met daarachter de zee. Het uitzicht is adembenemend. Overal waar ruimte is, staan planten en bloemen waarvan je niet kan bedenken dat ze bestaan en die in een Hollandse huiskamer maar nauwelijks het leven houden. In de gemetselde zitplaatsen zijn de namen gekerfd van de toneelstukken die hier in de loop der jaren over het voetlicht zijn gebracht.

Porthcurno is een plaatsje van een paar huizen. Vroeger was het de plek waar de Britse telegraafkabel naar India de zee in ging. Het plaatsje had daardoor een zekere faam. Uit die tijd resteren nog wat grote gebouwen, onder andere een voormalig opleidingsinstituut voor ingenieurs. Maar dat is allemaal vergane glorie. Je ziet dat aan de restaurants die er nog zijn. Grote zalen, berekend op de vele leerlingen van het instituut, maar waar nu niemand meer zit. Er is nog wel het Porthcurno Telegraph Museum en, alles waar het plaatsje feitelijk op drijft, niet minder befaamd dan de kabel die er ooit de zee in ging: het Minack. En wat zo mooi is, de Engelsen houden van theater. Het aanstormende talent van de toneelschool dat hier in de zomermaanden zijn kunsten vertoont, zorgt iedere avond voor een lange file.

Voor we erheen gingen, maakten de gastheer en gastvrouw van het B&B ons nog wat wegwijs in hoe het er toeging in de openluchtschouwburg. Dat we in ieder geval voldoende eten moesten meenemen. Want als de zon onder was, zou het daar aan de rotsen bij de zee snel afkoelen en daar kreeg je honger van en stijve en verkleumde ledematen. Daarom kregen we ook nog allebei een plaid mee. Goed voorbereid gingen we op pad. Om zes uur posteerden we ons bij de entree. We waren niet de enigen die op dat idee gekomen waren. Maar daardoor hadden we wel een mooi plekje, helemaal vooraan. Vol verbazing keken we vervolgens naar al die Engelsen om ons heen, de kussentjes en de plaids die ze hadden meegebracht, de dikke vesten en jassen waar ze zich in nestelden, en... de tassen met eten die ze bij zich hadden, hele boodschappenwagentjes (van die tassen op wieltjes) werden er uitgepakt en alle hartigheden en zoetigheden die je maar kon bedenken en flessen wijn en champagne kwamen tevoorschijn. Nog voor de voorstelling begonnen was, was het meeste al naar binnen gewerkt, alles door elkaar.

Het werd een genoeglijke avond daar aan zee. Halverwege de voorstelling zagen we de boot van de Scilly’s terugkeren richting Penzance. Die hadden we dus nog tegoed.

Muntje

2011-07-27T20:30:00.013+02:00

Leuk, zo'n sleutelhanger van Peugeot, met zo'n schijfje met het merk van de auto erop. Je kunt het ronddraaien, dat schijfje. Iedere keer als je je sleutelbos uit je zak haalt, kijkt de leeuw een andere kant op. Nooit zit zijn kop precies onder de ring van de sleutelhanger, nooit staat hij eens keurig rechtop. Waarom hebben ze dat ding niet uit één stuk gemaakt?
Je kunt er lekker mee spelen, als je je verveelt, of als je ergens moet wachten, of als je in de zon zit op een bankje, lekker draaien aan de leeuw. Zoals Zuid-Europeanen een kralenketting door hun handen laten gaan, meestal taxichauffeurs die wachten op een klant, of oude mannen die op een stoel voor hun huis zitten, en voor elke verschoven kraal een weesgegroetje bidden. De vergelijking gaat een beetje mank.
Spelen... tot gebeurt wat nog nooit is gebeurd: de sleutelbos valt op de grond en het schijfje ligt eruit. Dat heb je ervan als de boel niet vast zit. Maar dan, net als je bedenkt de sleutelhanger te repareren, ontdek je dat er heel vernuftig een magneetje in zit, om het schijfje op zijn plaats te houden. Na jaren, heel veel lange jaren, kom je erachter dat het schijfje bedoeld is als muntje voor het karretje van de supermarkt. Met de afmeting van een 50-eurocentstuk, staat er heel subtiel in de binnenrand, waar je het o zo gemakkelijk uit wipt, ontdek je nog. Wat een uitvinding, maar niemand die je erop wijst, tot het kwartje valt.

Gek woord wel, als je erover nadenkt, sleutelhanger. Dat hangt daar maar te hangen, aan die sleutels.

Bennets Bar (1)

2011-07-25T22:16:00.005+02:00

Overal kun je eten in Edinburgh, en dan bedoel ik in elke kroeg. Je kiest iets uit van de menukaart, rekent af aan de bar en binnen niet al te lange tijd staat er 'een eenvoudige doch voedzame maaltijd' voor je neus, met als basis aardappelen, groente, vlees. De aardappelen zijn meestal gebakken of gefrituurd, de groente bestaat uit doperwten, en als je een steak pie bestelt, krijg je een hoedje van bladerdeeg boven op het in de saus gedrenkte vlees.

Bij Bennets is het allemaal net even wat smakelijker, wat gezonder ook, met wat meer aandacht klaargemaakt. Zo vind je er ook worteltjes, sperciebonen, broccoli of koolraap op je bord en kun je ook gekookte aardappelen krijgen en komt het rundvlees van een topslager uit de buurt: John Saunderson, High Class Family Butcher in Leven Street.
Iedere keer als ik er eet – er kunnen jaren voorbijgaan dat ik de kroeg niet bezoek –, verrast het me dat de kok nog leeft. De man moet de zeventig zo onderhand wel zijn gepasseerd. Als het publiek, zo rond etenstijd, de bestellingen heeft opgegeven, verschijnt hij altijd even aan het uiteinde van de bar, om een inschatting te maken van het aantal eters. Hoe lang hij dan al bezig is in de keuken, weet niemand. De bestelbonnen gaan mee en hij verdwijnt weer naar achteren.

Dat is dan alleen nog voor het cafégedeelte, want door een gangetje rechts van de haard, waar in de winter de houtblokken branden, kun je nog naar The Green Room, waar je rustiger zit. Hoe de kok het allemaal klaarspeelt, is een raadsel, maar iedereen krijgt binnen een redelijke tijd een heerlijke maaltijd voorgezet.

Het is hier altijd gezellig druk, met veel klanten uit de buurt, studenten, schrijvers en een enkele verdwaalde toerist. Omdat Bennets direct naast het Kings Theatre ligt (aan het begin van Leven Street en op de kop van Gilmore Place; prettig als je daar in een B&B zit), is er voor en na een voorstelling ook altijd veel theaterpubliek.
En de mensen komen hier graag. Het interieur van dit victoriaanse café is sinds 1875 nauwelijks veranderd. Achter de bar, met veel koper, prijkt een enorme verzameling van meer dan honderd soorten malt whisky's. Tegenover de bar is een wand met banken met daarboven spiegels omlijst door tegeltableaus en houtsnijwerk. Opzij van de bar is nog een kleine afgeschermde ruimte van hout en glas-in-lood. Deze zogenaamde 'wee snug bar' was vroeger een normaal verschijnsel in Schotse cafés. Mannen en vrouwen die niet gezien wilden worden, kregen hier hun glaasje ingeschonken.

In het land van hoop en glorie is het sowieso wel goed geregeld in de pub. De glazen komen er schoon uit de vaatwasser en worden netjes tot de rand gevuld, zoals het hoort! Je krijgt wat je toekomt. Maar wat betalen we daar dan wel niet voor, willen wij als Nederlanders natuurlijk altijd weten. Voor een pint bier (568 ml) nog geen drie pond in 2011, omgerekend naar de huidige koers nog geen drieënhalve euro. Daar heb je in Nederland nog geen anderhalf glaasje pils voor. En hier geen handvolvingersdikke schuimkragen of glazen wijn waarbij je je begint af te vragen of je er misschien al van gedronken had. Alles gaat hier nog tot het streepje en als het om de sterkere dranken gaat, worden de maatbekers van stal gehaald. Oude wetten en gewoontes. De waard en zijn gasten kunnen elkaar nog vertrouwen. En zoals in de meeste pubs in het Verenigd Koninkrijk, kun je in Bennets ook genieten van plaatselijke bieren. Dat is wel wat anders dan aan onze kant van de Noordzee, waar de grote merken bepalen wat je drinkt, ja, zelfs zover gaan dat zij ook bepalen hoe het café eruitziet, oftewel het decor waarin je je drankje tot je neemt.

Louca

2011-07-20T23:27:00.001+02:00

Louca, maffe hond, waarom blaf je nou tegen de golven?
Louca, gekke hond, waarom blaf je tegen de zee?
Geen meeuwen die je hoort, geen grote vogels in de lucht.
Het zijn alleen de golven.
Louca, met je manke poot, wees toch wijs en ga toch zwemmen.
Laat je dragen, door de golven van de zee!
Laat de meeuwen de meeuwen en de vogels de vogels.
Laat je dragen door de golven van de zee!

Louca, gekke hond, ga je mee naar de zee?
Met je neus in het zand, lekker gek doen op het strand?
Lekker rennen met je vrienden.
Lekker gek doen en niet luisteren, op het grote, grote strand.

Wat ik mis (2)

2011-07-17T17:16:00.004+02:00

Vliegtuigjes die 7UP schrijven in de lucht.

Rosslyn Chapel (1)

2011-07-16T21:42:00.003+02:00

Jarenlang stond het op mijn verlanglijstje, maar hoe er te komen. Ik had me er nooit in verdiept. Maar toen het dan eindelijk zover was, bleek dat onvoorstelbaar eenvoudig.
Het plaatsje Roslin ligt ver buiten Edinburgh. Daarom verbaasde het me dat je er met één simpele lijnbus naartoe kon. In het centrum van Edinburgh stap je op bus 15 en na ongeveer een halfuur rijden ben je op je bestemming. Vanaf de halte is het dan nog een kleine wandeling naar de kapel.

Rosslyn Chapel, ook wel de Collegiate Chapel of Saint Matthew genoemd, stamt uit de vijftiende eeuw. Met de bouw werd begonnen in 1446 door Sir William St Clair. Bij zijn overlijden in 1484 was de kapel ongeveer klaar. Daarna is er niet veel meer aan veranderd.
Aan de buitenkant is de kerk niet bijzonder opvallend, maar ga je door de kleine deur naar binnen, dan ben je verloren. Doe het dus maar heel voorzichtig, heel langzaam, als je dit sprookje binnengaat. De decoraties zijn zo overweldigend dat je ogen te kort komt om alles in je op te nemen. Alleen maar kijken, en vooral niets aanraken. Het zandsteen waarin de beeldhouwers hun kunstwerken hebben achtergelaten, heeft in de loop der eeuwen zo veel te lijden gehad dat het een wonder mag heten dat dit allemaal nog bestaat.

Ik noem het altijd het kruisvaarderskerkje. En daar heeft het ook iets mee. De eerste keer dat we er waren, was na het succes van de film De Da Vinci Code. Dat was mooi balen. Nooit had ik kunnen bedenken dat het kerkje dat jarenlang alleen maar in mijn hoofd gezeten had, opeens en onverwacht in een film zou opduiken. Nooit was ik naar een plaatje van de kapel op zoek gegaan, niet in een boek en ook niet op het wereldwijde web. Ik had het allemaal alleen uit de verhalen. Het moest zo onuitsprekelijk mooi zijn, dat ik het voor mezelf als een mysterie wilde bewaren. Een mysterie dat niet verbroken mocht worden voor ik er daadwerkelijk was. Als een geheim voor mezelf, een onzichtbaar geheim, maagdelijk nog, tot het zich, als ik er ooit zo komen, voor mijn ogen zou openbaren. En nu zag ik het al, in de film. De film had alles kapotgemaakt, het mysterie verbroken.
De slotscène van de film speelt zich af in en bij de kapel. Toen we er waren, was het er onvoorstelbaar druk. De film had het tot dan toe onbekende kerkje in één klap wereldberoemd gemaakt. Ik zie nog de rondleiding van een groep voor me. De groep bezette zowat het hele vloeroppervlak van de kapel, en bewoog daardoor niet meer van de ene bezienswaardigheid naar de andere, zoals je van een groep zou verwachten, maar leek meer op een hele grote amoebe, die wat heen en weer deinde, van voor naar achter, van links naar rechts... De kapel had het zwaar te verduren, door al het vocht van al die ademende toeristen. En ze had al zo lang en zo zwaar te lijden gehad, voordat ze bekend werd via het witte doek.

Al in 1842 had koningin Victoria de wens uitgesproken dat de kapel gered zou worden voor het vaderland. De zandstenen decoraties waren toen al bijna helemaal overwoekerd door een groene aanslag. Door het vocht en de kou. Ruim een eeuw later, in 1954, werd begonnen met een eerste schoonmaak. Om de decoraties tegen het vocht te beschermen, werd er een cementlaag op aangebracht. Maar die bleek het zachte steen alleen maar af te sluiten, waardoor het vocht er niet meer uit kon maar juist werd vastgehouden. In 1995 was de luchtvochtigheid in de kapel en in de decoraties inmiddels zo hoog, dat besloten werd deze laag weer te verwijderen. Om alles goed te laten drogen, werd er een vrijstaande, stalen kapconstructie over de kerk aangebracht.

Dat was het eerste wat ik zag, toen ik de kerk in 2006 bezocht. Hoe hadden ze dat dan met De Da Vinci Code gedaan? Daar was geen kap te zien. Was die enorme constructie misschien tijdelijk weggehaald? Ik kon het me niet voorstellen. Maar in de film kan alles.

De tweede keer dat we de kapel bezochten, was tussen kerst en oud en nieuw in 2009. De omgeving lag onder een dikke laag sneeuw en er was nu bijna niemand. Maar de kap was er nog wel. Die zou in het najaar van 2010 worden weggehaald. Dan was de kerk droog.

De hele kapel ademt een sfeer van mystiek en geheimzinnigheid. Daaromheen zijn allerlei verhalen ontstaan. Bekend is het verhaal van de Apprentice Pillar. Op Wikipedia staat het er zo: 'Richting de sacristie bevindt zich de Mason's Pillar (Pilaar van de Metselaar), volgens zeggen het werk van de meestermetselaar. Het is een rijk versierde, rechte zuil. Ertegenover bij de trap naar de sacristie bevindt zich de Apprentice Pillar (Pilaar van de Leerling). Net als de andere pilaren in de kapel is de zuil 2,4 meter hoog. Deze zuil is echter rijkelijker versierd dan de andere, inclusief de Mason's Pillar, zo zijn er stenen guirlandes als het ware om de zuil heen gewonden. Het voetstuk bestaat uit acht draken die elkaar vasthouden. (...) De overlevering, die in de achttiende eeuw is ontstaan, vertelt het verhaal van een meestermetselaar die het ontwerp van de stichter kreeg voor een prachtige zuil. De meestermetselaar durfde echter de pilaar niet te maken totdat hij in Rome het origineel had gezien. In zijn afwezigheid maakte zijn leerling echter de pilaar af. Bij zijn terugkomst ontstak de meestermetselaar in woede in plaats van trots te zijn op zijn leerling en doodde hij hem.'

Bekend zijn ook de zogenaamde Green Men, waarvan er al zo'n 110 ontdekt zijn en heel af en toe nog nieuwe exemplaren gevonden worden. Het zijn beelden van menselijke gezichten met daaromheen planten die vaak uit de mond komen groeien. Door de kapel heen van oost naar west symboliseren ze via de maanden van het jaar de loop van het leven, van de lente in het oosten, waar de gezichten er nog jong uitzien, naar de herfst van het leven, waar ze er oud uitzien.

De kapel wordt vaak in verband gebracht met de Orde van de Tempeliers en de vrijmetselarij en genoemd als mogelijke vindplaats van de Heilige Graal. De Orde van de Tempeliers werd echter al in 1312 ontbonden terwijl Rosslyn Chapel pas werd gebouwd in 1446. Voor de vrijmetselarij zijn we met de bouw van de kapel juist weer te vroeg. Die begon in Engeland pas officieel in 1717 met de oprichting van de Grand Lodge. En ook de Heilige Graal is er nog altijd niet gevonden. Het komt allemaal door de film De Da Vinci Code, dat deze verhalen weer zijn aangewakkerd.

En terwijl ik dit allemaal opschrijf, wil ik er nog veel vaker heen. En het is zo makkelijk. Een beetje reiziger doet Rosslyn Chapel in één dag: 's ochtends het vliegtuig vanuit Amsterdam, een bus naar het centrum van Edinburgh en vervolgens bus 15 naar Roslin, alle tijd voor een lunch daar, een bezichtiging van de kapel en aansluitend diner, en dan 's avonds in omgekeerde richting weer terug. Thuis de gordijnen heel lang dicht en dromen over de middeleeuwen waarvan het stof nog aan je schoenen zit.

Wat ik mis (1)

2011-07-12T18:21:00.009+02:00

's Zomers in de Zwaaikom, de stoffige, grijze pakhuizen in de zon, de sfeer van Franse havens, de zinderende hitte aan de huizen geplakt in de Havenstraat ernaartoe.
De haven achter het oude politiebureau, het water dat stonk, de tonnen, het touw, het teer, de lucht van vis en hier en daar nog een oude logger. De Hoogstraat af, met een boog naar beneden de Havenstraat in, op tijd remmen met de fiets. De uitgesleten traptreden van de hoge trappen naar de Meerburgkade.

Nu is dat allemaal beton, gecamoufleerd door gladde, gele stenen, zonder ziel.

Weg de sfeer van het zuiden, van havens in de zon, weg de geur van de hitte, de lucht die trilt en danst. Weg het leven.

Zand

2011-07-04T23:36:00.001+02:00

Een hobby van mij is het verzamelen van strandzand. Geen alledaagse verzameling, zult u zeggen. Dat klopt ook wel een beetje. Hoewel, bij mij in de flat sprak ik eens een buurman die ook zand (en steen en puin) verzamelde. Hij is archeoloog, en het zand dat hij verzamelde, kwam van plaatsen waar hij opgravingen gedaan had. Zo waren er dus in één flatgebouw al twee mensen die zand verzamelden. Een behoorlijk hoge dichtheid voor het gebied waarop het gebouw staat, want de buurman wist mij te vertellen dat hij in Nederland maar negen andere mensen kende die zand verzamelden.

Het zand van de buurman kwam dus van plaatsen waar hij opgravingen gedaan had. Mijn zand komt van stranden overal ter wereld, maar voorlopig alleen uit Europa. De enige voorwaarde die ik mezelf stel, is dat ik er zelf geweest moet zijn. Voorlopig bezit ik zand van zo'n twaalf plekken. Zand uit Frankrijk, Schotland, Engeland, Griekenland en Nederland. Zand van Plage Valentin bijvoorbeeld, in Bretagne. Dat is heel grof. Of zand uit St Ives in Cornwall, wat knalgeel is. Zand van de prachtigste plekken op aarde, met even prachtige namen, zoals de Silver Sands of Morar in Schotland, dat inderdaad zilverwit is.

Op één strand ben ik zelf wel geweest, in die zin voldoet het aan de aan mezelf gestelde voorwaarde, maar het zand van die plek kwam pas vele maanden later met de post naar mijn huisadres. Dat is het zand van Porthmellon Beach van de Isles of Scilly, die subtropische paradijsjes in het uiterste zuidwesten van Groot-Brittannië. Toen ik de lange bootreis, van wel drie uur, terug naar Penzance achter de rug had, kwam ik erachter dat ik mijn busje zand vergeten was. Het was daar ook zo warm! Misschien ligt het er nog, tussen het helmgras boven aan het strandje.
Een vrouw uit Penzance die wel eens op familiebezoek ging op de Scilly's, heeft het, in een ander busje, later alsnog naar me toe gestuurd, met een papier erbij, een certificaat van echtheid, dat het echt het zand is van dat betreffende strand. En ik kan het weten, want ik heb het zelf gezien, en het lijkt er precies op, dat zand: stoffijn en zilverwit.

Zo bewust gaat dat overigens niet, dat zand verzamelen. Niet van: kom, we gaan eens naar een strand hier of daar, een mooi strand wel natuurlijk, en we halen eens wat zand op dat we nog niet in huis hebben. Meestal denk je er pas aan als je er toevallig bent. Dus is het meer van: o ja, ik ben op een strand en ik verzamel zand, dus laat ik eens wat meepakken. Je neemt het mee in wat je voorhanden hebt, maar meestal heb je niets bij je en zoek je wat om het in te doen.

Zo stond mijn zand jarenlang zomaar in allerlei busjes bij elkaar. In elk busje een papiertje met vindplaats en datum. Jarenlang zocht ik namelijk naar glazen potjes om het zand in te doen. Die potjes moesten allemaal hetzelfde zijn en je moest ze goed kunnen afsluiten. Uiteindelijk heb ik iets gevonden, potjes die hermetisch zijn af te sluiten, met superlijm.

Ik kan met deze verzameling nog jaren vooruit, want er zijn op deze wereld zo veel zeeën en zo veel stranden met zo veel zand.

Naxos

2011-07-01T23:05:00.015+02:00

Een vrij onbekend eiland, maar toch het grootste van de Griekse cycladen. We waren er tien zonnige dagen in juni.
Ten westen van Naxos ligt Pharos, dat veel bekender is. Je komt erlangs met de boot uit Piraeus, bij Athene. Als de meeste toeristen op Pharos aan land zijn gegaan, is het nog een klein stukje naar Naxos.
De haven ligt onderaan langs Naxos-stad, dat tegen een heuvel is aangebouwd. Een prachtig gezicht als je aan komt varen, die berg van op elkaar gestapelde witte huisjes.

Als je inzoomt, wordt het nog overweldigender.

Een wirwar van straatjes leidt je naar het Venetiaanse Kastro boven op de heuvel. Dit is een ommuurd stadsgedeelte uit de middeleeuwen, met nog drie oude toegangspoorten. In het Kastro is een dertiende-eeuwse kathedraal, met boven het altaar een draaibaar paneel met daarop op de achterkant geschilderd een afbeelding van Johannes de Doper. Het verhaal hierbij is dat dit paneel als vlot heeft rondgezworven over de zeeën. Toen we in de kerk waren, draaide de kosteres de afbeelding heel geheimzinnig heel even tevoorschijn. Ondertussen steeds maar fluisterend: 'C'est Jean-Baptiste, oui, Jean-Baptiste, c'est Jean-Baptiste...' En wij maar aldoor heel devoot blijven knikken: 'Oui, oui...'

Op een eilandje dat met een dam met Naxos-stad verbonden is, staat nog poort van die rond 525 v. Chr. gebouwd is als ingang van een tempel voor de god Apollo. Om acht uur 's avonds gaat de zon precies aan de westkant door het midden van de poort onder en komt de maan aan de oostkant op. Zo heb ik het me laten vertellen, maar ik moet zeggen, dat hebben ze dan destijds wel goed uitgekiend.

Iets zuidelijker van Naxos-stad, in Agios Prokopios hadden wij ons onderkomen, met prachtig uitzicht op het strand recht voor ons en, wat verder naar het zuiden, de badplaats Agios Anna. Van het zwembad hebben we eigenlijk alleen de eerste twee dagen gebruik gemaakt, want het was veel lekkerder om in de zee te zwemmen. Warm en kristalhelder water, en goed zout, want je bleef er goed op drijven.

Ook op het strand was het goed toeven. Altijd zonnig met een lekker windje, maar wel zo heet dat een parasol geen overbodige luxe was. Grote korrels zand, van twee tot drie millimeter, even wennen aan je voetzolen, maar lekker als je je had ingesmeerd, want de aangeplakte korrels kon je zo van je afslaan. En ook al stond er soms aardig wat wind, stuiven deed het nooit.
Naakt en gekleed, rijp en groen, alles ligt hier naast en door elkaar, zonder problemen te maken, en zonder mannetjes die met verrekijkers in de zeereep lopen te loeren. Er is niet eens een zeereep, zo vlak is het allemaal.

Op de plek waar wij lagen, was een kuil, versierd met houtjes en de witte skeletten van de zeekat (die lijken op witlof, het is het spul waaraan kanaries hun snavel scherpen). Iedere dag in de namiddag ging er een oude Griek in liggen. Maar voor hij ging liggen, pakte hij zijn schepje, om de kuil wat bij te werken, en legde hij er weer wat strandvondsten bij of fatsoeneerde de spullen die er al lagen. En niemand die die kuil aanroerde of het schepje probeerde mee te nemen. Een huis van zand, dat er misschien al weken- of maandenlang was. Heel ontspannen.

's Avonds slenterden we langs het strand en langs die kuil naar het restaurant. Je gaat er de eerste keer naar binnen omdat het een van de weinige restaurants is waar ze je niet naar binnen lokken, ook niet als je de menuborden nog staat te bestuderen. Je besluit er nog eens te gaan eten en algauw blijkt dat het, misschien juist door die bescheidenheid, gewoon een heel goed restaurant is, met een hele goede keuken, waar je, niet voor niets, iedere avond veel dezelfde gezichten ziet, allemaal aan hun vaste tafeltjes, voor zover dat lukt. 'Kijk, daar heb je die weer, en dat stel van gisteren, en dat gezin dat na het eten altijd gaat zitten kaarten.' Ook wij hadden zo'n tafeltje, of eigenlijk twee van die tafeltjes naast elkaar, zodat je allebei tegelijk naar de zonsondergang kon kijken, iedere avond weer.

En als je je camera een beetje stil houdt en niet flitst, levert dat dan prachtige plaatjes op van zomerse gezelligheid en in de verte het inmiddels diepblauwe water, waarin de zon nog maar net is nedergedaald. Sunset heette het, dit restaurant in Agios Prokopios. Direct aan zee. We aten er de heerlijkste vis en dronken er de heerlijkste wijn. Het leven was nog nooit zo mooi.

(wordt vervolgd)

Vlag

2011-06-24T23:28:00.001+02:00

Gezien op het strand van Naxos

Wat wappert daar zo uitbundig op het Griekse strand? Is dat niet de vlag van Rijnsburg?

En het is waar: de enige Groot-Katwijkers die de vlag van hun deelgemeente in Katwijk uithangen, zijn de Rijnsburgers. Trotser dan alle Katwijkers bij elkaar. Maar dat zij hun vlag over de hele wereldbol met zich meedragen, dat was nog bij niemand bekend.

Genieten

2011-06-10T18:41:00.001+02:00

Vanmiddag na het knippen: 'Zo, het is weer minder grijs.'
Kapster: 'Donker of grijs... Je moet genieten, van alles.'

Blommig

2011-06-05T16:14:00.007+02:00

Onlangs was ik op de verjaardag van Michel en kwam het gesprek op boeken. Ik had net Dienstreizen van een thuisblijver van Maarten 't Hart gelezen. Prachtig! Het boek was toevallig 'langsgekomen'. Misschien dat ik 't Hart al wel 30 of 35 niet meer gelezen had. Ik dacht, kom, laat ik eens kijken wat het is, hoe het ook alweer was. Een echte verteller, die 't Hart. Michel had pas nog Een deerne in lokkend postuur gelezen, de autobiografie uit 1999. Dienstreizen stond nog op stapel – dan maar niets verklappen verder – maar Rick was het al wel aan het lezen. 't Hart, dat lazen we toch toen we jong waren? Waren er dan geen andere goede boeken meer tegenwoordig, of was er zoveel reclame voor dit boek gemaakt? Ik had maar één interview met de schrijver gezien. Dat we alle drie ongeveer tegelijkertijd met Dienstreizen bezig waren – het net gelezen hadden of van plan waren het te lezen –, was wel een toeval. De wereld was klein. Maar ze kon nog kleiner...

De dickensachtige verteltrant van 't Hart had me getroffen en ik wilde wel meer verhalen als in Dienstreizen lezen. Wat had ik in al die jaren gemist? Na enig zoeken stuitte ik op Verzamelde verhalen (2001). Een dikke pil, waar ik voorlopig mee vooruit kon. Op een dag las ik het verhaal 'De tegenspeler'. Daarin maakt de hoofdpersoon, die net heeft leren schaatsen, een lange schaatstocht met oom Henk. Als ze al een tijd onderweg zijn, stelt oom Henk voor om maar eens op zoek te gaan naar wat hij noemt 'een blommig tentje' (p. 89). Blommig betekent hier 'gezellig'. Het zijn Maassluisenaars in het verhaal en ze gaan op zoek naar een tent op of langs het ijs waar je chocolademelk kan drinken. Toen ik het las, dacht ik, blommig, misschien is dat behalve Maassluis ook wel Katwijks. In Van Dale (13e, herz. dr., 1999) vind je bij blommig een verwijzing naar bloemig, dat onder andere gewestelijk 'fleurig' kan betekenen. Dat is bijna 'gezellig'. Ik heb het vast wel eens in het Katwijks gehoord.
De volgende avond sprak ik Jaap, met wie ik het Katwijks woordenboek maak en legde hem het woord blommig voor. Ik vertelde dat ik het uit een verhaal van Maarten 't Hart had. Waarop hij vol verbazing antwoordde dat hij hetzelfde verhaal net gisteren ook gelezen had. Maar niet in Verzamelde verhalen maar in de bundel De huismeester (1985), waarin het oorspronkelijk verschenen is.

Beer & Zorro

2011-06-02T00:26:00.007+02:00

Altijd gedacht dat ik met mijn katten oud zou worden. Rare gedachte, of toch niet. Het ligt er maar aan wanneer je met die dieren begint. Sinds de dood van Beer heb ik die gedachte in ieder geval drastisch moeten bijstellen.

In de ochtend van zaterdag 19 maart vond ik hem, in de woonkamer onder de tafel, met grote ogen, zijn bek open en tong eruit. Maar met zijn voorpoten over elkaar, zoals-ie er altijd bij lag, makkelijk, armpjes over mekaar. Grote schrik en heel veel tranen. Om lieve Beer. En Zorro, arme lieve Zorro om hem heen. Verward, want zijn grote vriend deed niets meer terug. Hij was nog warm, maar wel al stijf.

Willem, die ik belde, zei: 'Probeer nog of je z'n ogen dicht kunt drukken. Dat is prettiger om naar te kijken. En maak foto's, nu het nog kan. Dat is goed voor de verwerking.' Zijn ogen kreeg ik niet meer dicht, maar foto's heb ik wel gemaakt. Mijn vriendin was er gelukkig ook gauw bij.

Later die middag hebben we hem naar Rockanje gebracht, naar de kattenbegraafplaats. Samen met Korrie hebben we hem daar op een mooi plekje begraven, bij Mosje en Guus. Het is daar heel lommerrijk. Er bloeiden sneeuwklokjes. We hebben een azalea op zijn grafje geplant. Ik zou daar ook wel willen liggen, als het zover is, tussen Mosje, Guus, Beer en later Zorro. Het ligt er maar aan wie er het eerst aan de beurt is.

Samen oud worden. De dood bestaat natuurlijk niet als een kat pas 10 jaar oud is, precies 10 jaar in het geval van Beer, want in maart is hij ook geboren. Hij deed een beetje vreemd in de week ervoor. Trok zich meer terug maar leefde ook weer helemaal op. Heel druk. Zoals-ie altijd kon zijn, mauwen en schreeuwen als het moest. Niet heel duidelijk. Je zou denken dat hij een verkoudheidje gehad had, dat dan weer over was en dan weer even terugkwam, net als bij mensen. Toen ik op het punt stond om dan toch maar eens naar de dierenarts te gaan, was hij weer helemaal de oude. Mauwen, kopjes geven, op de aanrecht springen.

Dat schreeuwen, dat krabben aan kasten en deuren, als het ware dwars door de wanden van de kattenbak willen beuken als-ie erop zat. Rustig maar, Beer! Een echte zenuwlijder, een kat met zijn oorsprong in de stad. Maar ook een geweldige lieverd, die graag aangehaald werd, onder zijn kinnetje. En deftig rechtop zitten kon hij ook. Keurig, als een heer van een Beer. Hij had zijn naam natuurlijk maar toevallig gehad toen hij nog klein was, maar werd toch zo groot als zijn naam hem wilde duiden. Groot en statig, met zijn lange poten, die hij heerlijk ontspannen over elkaar kon leggen. Die ochtend voor het laatst.

Zorro is slechts twee maanden na Beer geboren, maar is altijd de jongere en de kleinere van de twee gebleven, ook al werden ze samen steeds ouder. Op tien jaar is twee maanden geen groot verschil meer. Zorro zou zo met iedereen meelopen. Altijd de mindere van Beer maar o zo sociaal. Een kat van de boerderij. Toen hij nog maar heel klein was, liep hij al met zijn broertjes en zusjes rond te banjeren tussen de spelende kinderen op het erf en vond je hem in een stal tussen de koeien, nergens bang voor. Zorro, het tegenovergestelde van Beer, maar altijd samen.

Zorro heeft nog heel lang naar Beer lopen zoeken. Toen we terugreden uit Rockanje, hing er een grote vollemaan boven de weg. Zo'n supermaan betekent dat er een grote verandering zal plaatsvinden, een omslag. Die verandering had zeker plaatsgevonden. Maar dat het vanaf die dag, 19 maart, doorlopend volop zomer zou worden en het nauwelijks meer heeft geregend, dat konden we vooraf niet bedenken. Beer heeft het niet meer meegemaakt, dat mooie weer, maar Zorro heeft het wel geholpen.

Royal Mile

2011-05-31T20:55:00.005+02:00

Zo genoemd vanwege Edinburgh Castle aan de ene kant en Holyrood Palace aan de andere kant. De afstand daartussen is ongeveer 1,6 kilometer. Holyrood Palace is in Edinburgh het logeeradres van koningin Elizabeth. Als ze in de stad is, kerkt ze, vanuit het paleis gezien, een klein stukje terug de Royal Mile op, in de Canongate Kirk, een kerk met een volledig lichtblauw interieur. Prachtig!

De kerk is gewijd aan Sint Hubertus. Vandaar dat je overal in het gebouw herten ziet met een kruis tussen hun geweistangen.

'Volgens de legende bekeerde Hubertus zich tot het christendom na het zien van een hert met een schitterend stralend kruis tussen de geweistangen. Dat zag Hubertus toen hij in het jaar 683 het hert op Goede Vrijdag – de sterfdag van Christus – najoeg met zijn kruisboog in de bossen van de Ardennen. Vlak voor hij aanlegde voor het genadeschot met een pijl uit zijn boog, draaide het hert zich om en toonde Hubertus zijn gewei met daartussen het stralende kruis.

Hubertus hoorde een stem zeggen: "Hubertus, waarom verlies je je tijd in dergelijke bezigheden? Als je je niet tot de Heer keert, zul je naar de hel gaan." Hubertus knielt neer en vraagt wat hij moet doen. "Ga naar mijn dienaar Lambertus en doe wat hij u zegt," is het antwoord.

Bij het zien van het kruis en het horen van de stem, herinnert hij zich ook dat een hert een deel van Gods schepping is, die onderhouden en bewaard moest worden.

De oorzaak voor zijn jachtpassie – zo verhaalt de legende – is dat zijn geliefde jong was gestorven.'

(bron: www.jachthoornblazers.nl)

Een andere bekende kerk op de Royal Mile is de St Giles' Cathedral, met daarin de kapel gewijd aan de Orde van de Distel (The Thistle Chapel), opgericht in 1687 door koning James VII van Schotland (koning James II van Engeland). De orde komt nog altijd bijeen.

Van de kathedraal is het nog maar een klein stukje lopen naar het bekendste bouwwerk boven aan de Royal Mile: Edinburgh Castle. Elke dag (met uitzondering van de zondag, Goede Vrijdag en Eerste Kerstdag) om 13.00 uur precies gaat hier een kanon af, de One o'clock Gun. Oorspronkelijk was dit een tijdsignaal voor de schepen in de Firth of Forth en de haven van Leith.

Burns Guest House

2011-05-31T19:43:00.007+02:00

Ik kwam er voor het eerst terecht in 2004 na een wandeltocht over het Fife Coastal Path, tussen North Queensferry en St Andrews. Na zes dagen wandelen nog wat dagen nagenieten in de stad der steden: Edinburgh. Mrs Burns zwaait er de scepter, in het gelijknamige guesthouse. Vriendelijk en correct, en altijd bereid om al je vragen te beantwoorden en je de stad in te sturen met handige tips. Zo'n typisch Schots, maar ook wel een beetje Engels guesthouse, met overal gebloemd tapijt! Inmiddels ben ik er met mijn vriendin nog vele malen meer geweest. Handig, zo'n vast adres in het buitenland. Een belletje en je kan erheen. Maar helaas, onze 'gastvrouw' komt op leeftijd en gaat er binnen niet al te lange tijd mee stoppen.

Edinburgh (1)

2011-05-31T13:14:00.005+02:00

Edinburgh... Ik durf te stellen dat dit de mooiste stad op onze aardbol is. Het is een hele compacte stad. Edinburgh is ontstaan op een rots. Alleen op die rots kon je vroeger wonen. Daaromheen was het allemaal moeras. Daardoor bouwden ze op de rots steeds verder de hoogte in. Op de Royal Mile, de 1,6 kilometer lange straat die over de rots loopt, zie je daardoor nu nog 'flats' van honderden jaren oud. Door al die hoge gebouwen en torentjes oogt de stad heel victoriaans. In de negentiende eeuw werd begonnen de moerassen droog te leggen en te bebouwen. Maar er is nog steeds veel groen. Onder aan de rots vinden we Princes Street Gardens.

En een prachtig uitzicht heb je vanaf de groene heuvel Calton Hill, met ergens verstopt voor wie het vinden kan een smal paadje naar beneden: Jacob's Ladder.

Een nog hogere berg is Arthur's Seat in Holyrood Park. In de stad ligt ook een uitgestrekt golfterrein: The Meadows. Via dat golfterrein en het aangrenzende West en East Meadows Park loop je heel ontspannen de stad in. Een handige route als je logeert in een van de vele guesthouses van Gilmore Place.

Het zout van de zee

2011-05-31T00:30:00.005+02:00

Een fiets, zo'n lage Franse, huur je bij de plaatselijke Peugeot-garage. De bakker zit twee deuren verder, en zo kan het gebeuren dat je het heerlijkste brood van de hele wereld thuiskomt voor het ontbijt. Overdag is het heerlijk landerig fietsen door de zoutlanden van het achterland...

...en in de avond kan het uitzicht aan het strand zwaar romantisch zijn.

Le Croisic

2011-05-31T00:13:00.003+02:00

Wat Zandvoort is voor de Amsterdammers is Le Croisic voor de Parijzenaars. Zoals er al heel lang een trein van Amsterdam naar zee gaat, zo gaat er ook al heel lang een trein vanuit Parijs die kant op. Amsterdam - Zandvoort en Parijs - Le Croisic, een parallel met alleen een verschil in kilometers. Dat de Parijzenaars er al heel lang komen, in Le Croisic (en in Batz sur Mer), zie je aan de buitenhuizen en de zogenaamde résidences, die hier al zo'n honderd jaar staan. Oude chique vakantieverblijven voor de welgestelden van vroeger, nu, wat aangepast en verbouwd, voor iedereen beschikbaar. Frisse zeelucht voor de stadsbewoner. Het is niet zo vreemd dat er in dit kleine havenplaatsje een TGV stopt, want het spoor, en het stationnetje op slechts enkele tientallen meters van zee, zijn hier al net zolang als de toeristen hier komen, en de TGV is in Frankrijk een hele gewone trein.

Een paradijs

2011-05-29T23:58:00.023+02:00

Dat is voor mij deze plek in Batz sur Mer - Le Croisic, een plaatsje in de zuidoosthoek van Bretagne, bij de zoutvelden. Uitzicht vanaf het terras van het schitterende fin-de-siècle vakantiegebouw Résidence Valentin Plage op het gelijknamige strand, met mooie grote losse huizen, als in de bekende film van Jacques Tati: Les Vacances de Monsieur Hulot. En een heuse zeilschool.

We waren er begin september 2007. Hieronder nog een plaatje uit de folder van het vakantiegebouw tijdens de drukke zomermaanden.